cultuur

Seizoen 3 van House of Cards is nu te zien, en zo praat u erover mee

Door Gerry van der List - 02 maart 2015

Duister, cynisch, onweerstaanbaar: Kevin Spacey is terug als de machiavellistische politicus in het briljant gemaakte House of Cards. Afgelopen weekend kwam seizoen 3 beschikbaar op Netflix.

De cijfers spreken voor zich. Bij de eerste aflevering van De fractie, in januari, trok de politieke dramaserie van de VPRO 731.000 kijkers, bij de vijfde uitzending waren er nog 234.000 over. De medewerking van echte politici en de verwijzingen naar actuele gebeurtenissen konden het idee van de voormalige leider van GroenLinks Femke Halsema niet redden.

De kijkers kwamen al snel tot de conclusie dat het verhaal over het wel en wee van de Vrijzinnige Partij Nederland niet in de schaduw kon staan van buitenlands politiek tv-drama, zoals The West Wing en Borgen.

En House of Cards natuurlijk. De Amerikaanse serie over het ambitieuze echtpaar Frank en Claire Underwood is een briljant gemaakt drama over politieke machinaties. Geen wonder dat met spanning is uitgekeken naar 27 februari, de dag van de openbaring van het derde seizoen op Netflix.

Voor de liefhebbers wordt het dus een heerlijk weekeinde bingewatching – het achter elkaar bekijken van afleveringen van tv-series. Netflix heeft namelijk de aangename gewoonte hele seizoenen online te zetten, zodat je niet steeds ongeduldig op het volgende deel hoeft te wachten.

Bloemetje

Aan dramatische spanning ontbreekt het in het derde seizoen zeker niet. Het begint al goed. Na de stemmige, licht onheilspellende openingsmuziek van componist Jeff Beal zien we Frank Underwood in zijn geboorteplaats Gaffney in South Carolina het graf van zijn vader bezoeken.

Hij is dan ­inmiddels een half jaar president, na als vicepresident handig de ­ondergang van zijn voorganger te hebben bewerkstelligd. De beveiligingsbeambten houden de fotografen op afstand, zodat de machtigste man van de Verenigde Staten even in alle rust een bloemetje kan leggen.

Daar richt hij zich echter tot de kijker om met zuidelijke tongval te vertellen dat dit hele eerbetoon alleen maar in scène is gezet om menselijk over te komen en dat hij zijn vader e­igenlijk een enorme ­loser vindt. Vervolgens doet hij zijn gulp open om over diens graf te plassen.

Vierde wand

Dit is Frank Underwood ten voeten uit. Een machiavellist die minachting koestert voor alles en ­iedereen, maar dit goed weet te verbergen in zijn streven naar macht. Hij slijmt volop met mensen die hij nodig heeft, terwijl hij af en toe de kijkers inlicht over zijn werkelijke gevoelens.

Dit doorbreken van de vierde wand, zoals de techniek heet, kan heel suf en sullig uitpakken. Maar ­acteur Kevin Spacey, die de rol van zijn leven speelt, weet in zijn onderonsjes met de kijkers knap een gevoel van intimiteit te creëren. Zij leven met hem mee en gunnen hem succes.

Vreemd eigenlijk, want de charmante intrigant schuwt geen middel om zijn doel te bereiken. Hij deinst er zelfs niet voor terug een lastige jour­naliste koelbloedig voor de metro te duwen. Frank Underwood is een onweerstaanbare schurk.

Slangenkuil

Hoewel hij erin is geslaagd aan de politieke top te komen, heeft hij het niet makkelijk. De Democraat heeft te maken met irritante Republikeinen, met partijgenoten die hem niet herkiesbaar willen stellen en met een bijna net zo manipulatieve echtgenote, die staat te trappelen om uit zijn schaduw te treden. Maar Frank weet daar uiteraard wel raad mee.

House of Cards is een duistere tegenhanger van The West Wing (1999-2006). Daarin werden politieke spelletjes gespeeld, maar waren de Democraten vrij nette mensen die het publieke belang wilden dienen. In House of Cards is Washington één grote slangenkuil en poel van zonde, waarin het kwaad wordt beloond.

Barack Obama is een fan van de serie. Maar de Amerikaanse president zou zich ook enigszins zorgen kunnen maken om het politieke cynisme dat House of Cards in de hand werkt. Volgens Michael Dobbs, de Brit die het boek schreef waarop de serie is gebaseerd, is het in de rug steken van de ­Romeinse staatsman Julius Caesar de essentie van politiek.

Dit is een sombere kijk. Te somber. Maar ja, anders dan de idealistische Femke Halsema weet de zwartgallige Dobbs wel hoe je een boeiend drama maakt.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.