cultuur

Deense regisseur breekt deftige Britse literatuurverfilming open

Door Rob van Scheers - 04 mei 2015

Thomas Vinterberg maakte een verrassende frisse versie van de klassieke roman ‘Far from the Maddin Crowd’.

De vorige getrouwe filmversie van deze roman van Thomas Hardy stamt uit 1967. Julie Christie speelde Bathsheba Everdene, John Schlesinger regisseerde. Een hedendaagse va­riant troffen we aan in het stripfeuilleton Tamara Drewe, in 2010 verfilmd door Stephen Frears.

Nu buigt de Deense filmmaker Thomas Vinterberg (Festen, Submarino, Jagten) zich over de lotgevallen van de vrijgevochten Bathsheba, die zich op het platteland van de regio Dorset, Engeland probeert te ontworstelen aan de mores van het victoriaanse tijdperk.

Schaapherder

Ditmaal ging de hoofdrol naar Carey Mulligan. Een gelukkige keuze, want zij brengt precies de juiste mengeling van volwassen vastberadenheid en kinderlijke argeloosheid mee naar de set. Nadat ze door een erfenis een vervallen boerderij in de schoot krijgt geworpen, wordt ze door drie mogelijke geliefden begeerd.

In volgorde van opkomst: de zwijgzame schaapherder Gabriel Oak (Matthias Schoenaerts), de gefortuneerde, vrijgezelle land­eigenaar William Boldwood (Michael Sheen), al wel op leeftijd, alsook de flamboyante branieschopper sergeant Frank Troy (Tom Sturridge). Voor alle drie valt wel iets te zeggen, maar Bathsheba geeft haar onafhankelijkheid niet graag op.

Dat is precies ook de reden waarom de oorspronkelijke roman uit 1874 zo spraakmakend was: zulke koppigheid was destijds ongehoord. En wat zien we vandaag als we naar Far from the Madding Crowd kijken? Een soort sprookje over een prinses en drie prinsen, verpakt als kostuumstuk. Daar moet je van houden, van rijk aangekleed plattelandsdrama – het wordt al snel té tuttig.

Dilemma

Gelukkig heeft regisseur Vinterberg – afkomstig uit dezelfde Deense Dogma 95-school als Lars von Trier – geen talent voor suikerzoet. Hij benadert de materie met een moderne, vrij zwevende cameravoering, en een dito montage.

En dan voelt de film ondanks het gekozen tijdvak niet meer gedateerd aan, krijg je een mooie, episch opgezette vertelling. Het dilemma van Bathsheba en haar drie minnaars had zich ook nu kunnen afspelen.

Goed gedaan, en hoewel de BBC aan de film meebetaalde, bleef dat bijhorende cultureel-correcte kwaliteitskenmerk nu eens achterwege. Vinterberg begreep: je hoeft niet per se heel literair te doen om literatuur te verfilmen, integendeel.

Adem aan de film wordt ook gegeven door de cast. Carey Mulligan voorop, maar vlak Matthias Schoenaerts ook niet uit. In Suite française werd de Vlaming recentelijk nog geplaagd door een vlak scenario, nu revancheert hij zich ten volle.

Elsevier nummer 19, 9 mei 2015

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.