cultuur

Zo ontdekte Nederlandse historicus enorme nazi-kunstschat

Door Shari Deira - 21 mei 2015

Historicus Arthur Brand en zijn collega’s Alex Omhoff en David Kleefstra hebben een hoofdrol gespeeld bij de ontdekking van kunstschatten uit de privécollectie van Adolf Hitler. Zij vonden een enorme buit van verloren gewaande kunstschatten.

Brand vertelt woensdag in De Telegraaf over invallen op ruim twintig adressen van een ondergronds netwerk, bestaande uit onder meer nazaten van SS’ers.

Paarden

Brand zegt dat de zaak aan het rollen kwam toen hem in een mailtje ‘twee immense bronzen paarden van Hitlers favoriete beeldhouwer Josef Thorak voor 8 miljoen euro te koop werden aangeboden’.

De mail was afkomstig van de in Antwerpen wonende Nederlander Steven M. ‘Toen ik de bijlage in de mail opende, kreeg ik bijna een hartverzakking,’ zegt Brand. ‘Het was een recente kleurenfoto van de vermiste Thorak-paarden. Genomen in een kelder met twee mannen in hedendaagse kleding.’

De beelden stonden in de achtertuin van de rijkskanselarij van Hitler in Berlijn en hebben dan ook ‘grote historische waarde’.

‘Hitler keek ervanuit zijn werkkamer op uit. Pal achter de beelden verklaarde hij de oorlog en vijf jaar later pleegde de Führer op korte afstand van de plaats van de Thorak-paarden met zijn echtgenote Eva Braun zelfmoord in zijn bunker.’

Vervalsingen

Brand en zijn collega’s hadden een aantal undercoverontmoetingen met Steven M. om erachter te komen of hij echte werken of vervalsingen aanbood. ‘Hij liet ons beloven uiterst voorzichtig te werk te gaan. De kunst moest nog zeker tientallen jaren verborgen blijven, zei hij, anders zouden allerlei Duitse families in de problemen komen.’

De historicus deed onderzoek naar de kunstwerken om te ontdekken of ze echt waren. Behalve de twee paarden werd ook een granieten reliëf van de Duitser Arno Breker gevonden. Dit kunstwerk was bedoeld voor de gigantische triomfboog die Hitler in Berlijn wilde bouwen.

De Duitse politie deed uiteindelijk op verschillende adressen invallen. Er zijn acht verdachten in de zaak in de leeftijd tussen de 64 en 79 jaar. Er zijn nog geen arrestaties verricht.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.