cultuur

Waar vindt u Vincent van Gogh in het Van Gogh-jaar?

Door Riki Simons - 27 juli 2015

Evenementen genoeg tijdens het Van Gogh-jaar, maar meestal zonder één werk van de schilder. Waar vindt u Vincent dan wel?

Op 29 juli 1890 maakte in Auvers-sur-Oise, in Noord-Frankrijk, een van de grootste schilders aller tijden een eind aan zijn leven, pas 37 jaar oud. Uitgeput door zijn kwellende geest en wangedrag, zijn geslachtsziektes, zelfverwaarlozing, slaapgebrek en alcohol, lijdend aan hallucinaties, niet in staat een zelfstandig leven te leiden.

Vincent van Gogh liet 900 schilderijen en 1.100 tekeningen na, en ruim 800 brieven. Bijna al zijn werk stuurde hij naar zijn broer Theo, kunsthandelaar, in ruil voor finan­ciële steun. Hoe vaak je zijn werk ook ziet, je staat altijd weer versteld: over de geniale beheersing van zo veel kleur, vorm en beweging tegelijk, in razendsnelle observaties.

Ook zijn brieven zijn meeslepend: indringende beschrijvingen van een geplaagd, rusteloos leven, en een unieke kroniek over kunst en schilderkunst.

Zonderling

Van Gogh woonde tijdens zijn rusteloze, korte bestaan in vier landen: Nederland, Engeland, België en Frankrijk, op meer dan tien locaties in totaal. Hij had een voorkeur voor arme streken en dorpen, waar hij vooral contact zocht met de meest volkse bewoners. Zelden hield hij het langer uit dan een paar maanden. Hij gedroeg zich als een zonderling, en uit bijvoorbeeld Nuenen in Brabant en Arles in Zuid-Frankrijk werd hij uiteindelijk min of meer weggejaagd.

Anno 2015 is deze Vincent ‘het merk Van Gogh’ geworden, dat centraal staat in het mission statement van Van Gogh Europe. Dit Europese samenwerkingsverband wil in het 125ste sterfjaar van de schilder dit merk inzetten ‘als katalysator voor regionale en economische ontwikkeling en toeristische groei’.

Met weer links naar allerlei websites die vaak ogen als een op hol geslagen marketingparodie, vol streken en dorpen in Nederland, België en Frankrijk die hun deel willen van de intussen enorm groot geworden Van Gogh-koek.

Schade

Van Goghs werk is geconcentreerd in drie grote collecties, in Amsterdam, Otterlo en Parijs. Het is te kostbaar om zo maar uit te lenen. Dus nam men zijn toevlucht tot afgeleide evenementen als Barbecuen met Vincent, Koken met Vincent, Wandelen met Vincent, Tekenen met Vincent, Festivallen met Vincent en Bloemencorso met Vincent. Ook zijn er twee Roodharigendagen, spe­ciaal in het teken van Vincent.

Een kakofonie aan toeristische zomervrolijkheid, allemaal zonder één (origineel) kunstwerk van de schilder. Daarom werd het motto: ‘Vincent beter leren kennen’. De kunstenaar die zijn leven wijdde aan zijn kunst, en over zichzelf schreef: ‘Kom mij niet te na, want omgang met mij veroorzaakt u schade en verdriet.’

Elsevier nummer 31, 1 augustus 2015

Van Goghs ‘duurste’ werk: Portret van Dr. Gachet (1890)

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.