cultuur

Nils Eekhout: ‘Het is leuk pingpongen met architecten’

Door Irene Start - 11 september 2015

Ontwerpbureau Octatube maakt architectonische hoogstandjes als de nieuwe entree van het Van Gogh Museum mogelijk. Directeur Nils Eekhout (36) wil internationale expansie.

‘Er is veel meer met glas mogelijk dan je denkt, meer dan er in Nederland mag,’ zegt Nils Eekhout (36). Hij is directeur van technisch ontwerpbureau Octatube uit Delft en beleefde onlangs zijn finest hour: de opening van de nieuwe entree van het Van Gogh Museum in Amsterdam.

Niet dat de naam Octatube groot in het nieuws kwam. Alle aandacht ging uit naar museumdirecteur Axel Rüger en architect Hans van Heeswijk. Maar de transparante entreehal met de spectaculaire glazen overkapping was niet mogelijk geweest zonder de technische expertise van Octatube.

‘De bestaande buitenmuur is ellipsvormig. Op de bouwplaats hebben we met een speciale machine het glas op spanning gebracht en koud gebogen en het vervolgens tegen het staal en de glazen vinnen in de gevel geschroefd. Het gebouw neemt dan de spanning over.’ Wat er gebeurt als een ruit sneuvelt door een verdwaalde voetbal? ‘Dan moet het hele proces over; machine ernaartoe rijden, glas buigen, vastschroeven.’

Trots is Eekhout op de dakconstructie en de trap. ‘Glazen vinnen van 12 meter lang ondersteunen het dak en maken het gebouw nog transparanter. De traptreden zijn van drielaags Sentry-glas, supersterk. Het is allemaal state of the art, een jaar geleden was  dit niet mogelijk geweest. Althans niet voor een goede prijs.’

Prestigeprojecten

Eekhout is bescheiden. Voor het lunchgesprek schoof hij eerst zijn vader naar voren, Mick Eekhout (65), emeritus hoogleraar productontwikkeling aan de TU Delft. ‘Omdat hij Octatube ruim dertig jaar geleden heeft opgericht en beter is in sexy quotes,’ grapt Eekhout. Maar de dagelijkse leiding is toch echt in handen van de zoon.

Behalve voor het Van Gogh was Octatube verantwoordelijk voor prestigeprojecten als de Martkhal in Rotterdam en het Mauritshuis in Den Haag. ‘Musea willen dat hun gebouw groots en meeslepend is om hun collecties eer aan te doen.’

Soms verloopt een beslissingsproces stroperig, soms gaat het razendsnel. ‘In het Gemeentemuseum wilde de directeur al langer iets met de binnenplaats. Toen in 2014 de Nuclear Security Summit werd gehouden, kwam er geld vrij en greep hij zijn kans. Zes maanden hebben we met restauratie­architecten Braaksma & Roos stug doorgewerkt en vakanties afgezegd om het op tijd af te krijgen.’ De glazen overkapping vormt nu een mooie eenheid met het monumentale gebouw van Berlage.

‘De Amerikaanse president Barack Obama heeft hier gestaan, samen met minister-president Mark Rutte. Dat was wel speciaal.’

Transparantie is een trend in architectuur. Goed nieuws voor Octatube, dat ondanks de bouwcrisis de omzet zag groeien tot 14,5 miljoen euro in 2014. Het vele glas geeft wel technische kopzorgen. Want hoe bevestig je glas aan glas, en voorkom je dat het binnen te warm wordt? Een en ander leidt soms tot heftige discussies met architecten. ‘Architecten zijn generalisten, wij weten veel van weinig, en precies daarom hebben ze ons nodig.’

Standaardprocedure is dat een architect iets ontwerpt en een technisch bureau het uitvoert. ‘Dat is niet zo interessant. Wij zoeken die projecten uit waarin we architecten kunnen souffleren. Het is leuk pingpongen met architecten. Soms gaat het op het scherp van de snede. Ik houd van eerlijkheid; als iets financieel niet mogelijk is, moet je niet zeggen dat het technisch niet kan.’

Innovaties

Het voordeel van het werken voor musea is dat het bureau zich ermee in de schijnwerpers plaatst. Het nadeel is dat het onderhoudsbudget vaak beperkt is: ‘Soms kom ik ergens terug en denk ik: joh, volgens mij is hier al twee jaar niet schoongemaakt.’

Octatube doet jaarlijks zo’n twintig projecten. In Nederland, maar ook daarbuiten. Volgende week vliegt Eekhout naar Qatar. ‘Daar maken we een voetgangersbrug midden in de woestijn, in een wijk die nog moet worden aangelegd. Er is een harde deadline, maar ik verwacht niet dat die brug binnen vijf jaar al in gebruik is.’

Andere wereld, andere normen. Internationale expansie past bij de traditie van Octatube; Mick Eekhout reisde in de jaren tachtig met zijn innovaties al door Azië en het Midden-Oosten. ‘Omdat niet zo veel jongens kunnen wat wij kunnen, zijn we gewild. Maar het is niet handig om iets in Polen te doen, en dan weer in Saudi-Arabië.  Beter is om ergens langer te blijven, en een tweede of derde thuismarkt te creëren.’

Eekhout heeft twee jonge kinderen. Hoe combineert hij het gezin met het leiden van een bedrijf? ‘Ik werk hard, maar in vergelijking met mijn vader ben ik lui. Hij is tachtig uur per week in touw, ik hou de weekeinden vrij. Maar als ik twee dagen in Londen ben of Qatar, werk ik twintig uur achter elkaar, het maakt dan toch niet uit.’

Zijn vader Mick is veel op de universiteit te vinden  – ‘onbezoldigd, want hij is 65’ – en doet af en toe een project. ‘Als er grote uitdagingen zijn of iets hem prikkelt, stapt hij in.’ Bijvoorbeeld bij de verbouwing van het Victoria & Albert Museum in Londen, dat krijgt een nieuwe ingang. ‘Mijn vader kan goed out-of-the-boxdenken en heeft een enorme drive. Dat hebben we van hem.’

Elsevier nummer 38, 19 september 2015

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.