cultuur

The Martian is onderhoudende blockbuster met hersens

Door Rob van Scheers - 28 september 2015

Extreem isolement: de lotgevallen van een interplanetaire Robinson Crusoe.

Als er een grote sciencefictionfilm wordt opgezet, is Matt Damon nooit ver weg. Hij zat al in Elysium (2013) en Interstellar (2014), en nu heeft hij de hoofdrol in Ridley Scotts The Martian. Bekwaam acteur, Matt Damon. Alledaags voorkomen, maar o zo schrander. Je wilt graag geloven dat de NASA hem in dienst nam als astronaut voor een missie op Mars.

Na een helse zandstorm verdwijnt deze Mark Watney, en wordt voor dood achtergelaten op de rode planeet. Zijn team keert terug naar de aarde, en als hij weer ontwaakt, wacht hem de rol van interplanetaire Robinson Crusoe.

Als overlever toont hij zich buitengewoon inventief, direct de voornaamste drive van de film. Uiteindelijk weet hij zelfs contact te leggen met Houston, waarna een reddingsmissie wordt gelanceerd. Zo stond het in het boek The Martian van Andy Weir, en precies zo gaat het in de film: pionieren aan de verste new frontier, Amerikaanser zullen we het niet snel vinden.

Wel valt daarin duidelijk de hand te herkennen van regisseur Ridley Scott – van klassieke sf-­films als Alien (1979) en Blade Runner (1982). Zoals altijd is hij wars van verregaande metafysica en heeft hij veel aandacht voor de art direction. De Marspakken van de astronauten zijn van een mooie jaren vijftig retrokwaliteit, zoals je ze vroeger wel in stripverhalen zag.

Vergezichten

Ook het camerawerk van Dariusz Wolski voegt in 3D werkelijk iets toe: niet eerder zagen we zulke fantasierijke Martiaanse vergezichten. Na 141 minuten speelfilm zijn we allemaal even op Mars geweest, een visueel avontuur op zich. Leuk om te weten dat dit Marsgedeelte voornamelijk in Jordanië werd gedraaid.

En anders dan wanneer iemand als Steven Spielberg aan de knoppen zit, is de muziek ingetogen, atmosferisch subtiel. Met uitzondering van de collectie aan discohits die de crew in een computer op Mars heeft achtergelaten. Daar wordt Watney op een zeker moment horendol van, de comic relief van het verhaal.

Zoals vaker bij sciencefiction kent ook The Martian zijn tradi­tionele eureka-moment. Een eureka-moment is natuurlijk vooral bedoeld om het publiek dat niet met jeugdblad Kijk is opgegroeid bij de les te houden. Dan wordt het wat uitleggerig. In dit geval draait het om een stagiair die een manier bedenkt om het ruimteschip de Hermes sneller dan de gebruikelijke negen maanden naar Mars te krijgen.

Maar dat is slechts detailkritiek. Voor al het overige is The Martian hoogst onderhoudend, en loont het om de film een tweede keer te bekijken, al was het maar omwille van de grote finale. Blockbuster met hersens.

Elsevier nummer 40, 3 oktober 2015

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.