cultuur

Strijdbaarheid versus lucratieve deals op Buchmesse Frankfurt

Door Irene Start - 15 oktober 2015

Omdat schrijver Salman Rushdie de Buchmesse in Frankfurt opende, bleef Iran weg. Een enkeling maakte zich er druk om, maar verder ging het vooral om netwerken. Voor Nederlandse uitgevers staat veel op het spel.

In de Frankfurter Rundschau toont de 71-jarige Duitse literatuurcriticus Heiner Boehncke zich bijzonder strijdbaar; waarom is er niet meer protest tegen de Steinzeit-Islam-Menschen die de vrijheid van cultuur bedreigen? Dit is de 53ste Buchmesse die hij bezoekt, en hij hoopt op spontane demonstraties en discussies.

Met name over Iran, dat zijn deelname aan de beurs afzegde omdat schrijver Salman Rushdie de Buchmesse dinsdagavond opende (die overigens binnen een klein uur weer was verdwenen). Boehncke is kritisch over de koers van de beurs; waar het vroeger over intellectuele zaken ging, draait het nu alleen om verkoop.

Missie

Dat laatste was zeker te merken op woensdag 14 oktober, de eerste dag van de 67ste editie van de boekenbeurs, die met jaarlijks ruim 260.000 bezoekers de grootste is ter wereld en nog tot 18 oktober duurt. Wie slijt zoveel mogelijk titels tegen een zo scherp mogelijke prijs, is de grote vraag.

Hoewel de meeste deals traditioneel al voor de beurs worden gesloten, mag je als uitgever niet ontbreken; volgens onderzoek van de Buchmesse zelf komt 55 procent van de uitgevers, agenten en andere boekprofessionals om contacten te leggen of te hernieuwen, en voor profilering.

Nederlandse uitgevers hebben dit jaar een duidelijk missie; zoveel mogelijk Duitse uitgevers naar hun stand in Hal 5 lokken, om hen te interesseren om titels in hun fondsen op te nemen. Met het oog op de volgende Buchmesse, waar Nederland en Vlaanderen eregast zullen zijn van de beurs. De Nederlandse uitgevers willen zoveel mogelijk in het Duits vertaalde titels voor het najaar 2016 in de winkels krijgen.

Balboekje

Het balboekje van de meeste aanwezigen is tot op de minuut gevuld met afspraken. Een borrel is een belangrijk smeermiddel. Er waren woensdag aan het einde van de dag verschillende; die van het Centraal Boekhuis was het drukst bezocht. Uitgeverij Meulenhoff had alle 22 buitenlandse uitgevers uitgenodigd die de roman Pogingen iets van het leven te maken hadden aangekocht.

Volgens adjunct-uitgever Paloma Sanchez van Dijck heeft het succes van het boek veel te maken met de charme ervan – ‘een debuut!’ – en de herkenbaarheid van het thema, leven in een verzorgingshuis. ‘Het was zo’n titel die ging rondzingen en ineens iedereen wilde hebben. Maar het is altijd een mix van elementen, als ik precies wist wat een boek een bestseller maakte, zou ik het vaker herhalen.’

De Finse uitgeefster die de Meulenhoffstand bezoekt zegt dat ze het een mooi en herkenbaar verhaal vond. Ze krijgt een aan het boek gewijde kalender mee.

Koningin Lear

Op donderdag 15 oktober stookten de Nederlandse en het Vlaamse letterenfondsen het vuurtje onder de belangstelling voor de Nederlandstalige literatuur nog wat verder op.

Tijdens een persconferentie onthulde schrijver en artistiek directeur van het project Bart Moeyaert wat er van 19 tot 23 oktober 2016 allemaal staat te gebeuren; behalve 250 op handen zijnde Duitse vertalingen van Nederlandstalige titels is er ook een uitgebreide randprogrammering met theater – een Duitse versie van Tom Lanoye’s toneelstuk Koningin Lear-, een reizende expositie, een AmsterdamBrussel-cafe en allerhande uitwisselingen.

Buzz

Het gaat om het creëren van buzz, maar ook economisch is het zijn van eregast in 2016 interessant, zegt Judith Uyterlinde, schrijver en coördinator van het literaire programma: ‘Sinds 1993, de vorige keer dat Nederland gastland was, zijn er 2.800 titels uit Nederland in het Duits vertaald. Nu willen we een nieuwe generatie schrijvers in Duitsland introduceren.’

Ondanks de nabijheid denkt Buchmesse-directeur Juergen Boos in elk geval dat er voor Duitsers ‘waanzinnig veel te ontdekken zal zijn in de Nederlandstalige literatuur’.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.