cultuur

Dickens voor Tukkers: Twentse versie groot succes

Door Irene Start - 24 december 2015

De 86-jarige theoloog Anne van der Meiden heeft een Twentse versie gemaakt van Charles Dickens’ A Christmas Carol. De aandacht is overweldigend.

Het succes van ’n Mirreweentervertealsel verrast ook hem, zegt Anne van der Meiden (86). De theoloog en emeritus hoogleraar sociale wetenschappen vertaalde A Christmas Carol van Charles Dickens uit 1843 in het Twents.

De eerste druk was meteen uitverkocht, uitgever AFdH Uitgevers in Enschede kwam op maandag 21 december met een tweede druk. Maar ook daarvan zijn de exemplaren nu schaars. En bij de minitournee die er vlak voor Kerst aan vast werd geknoopt, kwamen drie maal zoveel mensen opdagen als dat er stoelen waren.

Kolenhandel

‘Ik kan niet helemaal verklaren waarom dit zo goed valt, behalve dan dat het een universeel verhaal is over barmhartigheid,’ zegt Van der Meiden. ‘Dickens schreef het in een tijd van scherp kapitalisme en opkomend socialisme, ook in de negentiende eeuw was het al een bestseller en werd het in vele talen vertaald.’

Hunkertukker

Bijzonder aan deze Twentse versie is dat hij ook buiten Twente veel is verkocht, vermoedelijk aan ‘Hunkertukkers’, Twentenaren die zijn verhuisd maar wel kampen met heimwee. ‘Misschien dat vooral oudere Twentenaren er toch iets in herkennen; in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw hadden mensen het hier niet rijk.In mijn jeugd kon ik de armoede ruiken. Mijn opa had een kolenhandel in Enschede en rond Kerst ging hij met paard en wagen bij de armen langs en zette hij turf en kolen af. Zonder er ruchtbaarheid aan te geven overigens.

Barmhartigheid

Van der Meiden werd al jong door A Christmas Carol gegrepen toen zijn leraar Engels, een Brit, er op de middelbare school elk jaar zo mooi uit voorlas. ‘De sfeer en boodschap spraken me aan. Het geeft een duidelijk signaal af dat we niet vrekkig moeten zijn.’

Qua vertaling was het niet altijd heel ingewikkeld: Kerst heet in het Twents ‘Middeweenter’ en als Ebenezer Scrooge Kerstmis ‘humbug’ noemt, schreef Van der Meiden ‘flauwekul’. Lastiger was het in het begin, wanneer Scrooge zijn zakenpartner Jacob Marley ‘as dead as a doornail’ noemt. ‘Dat was even zoeken, maar ik heb hem dood als een droadnaegel, een draadnagel, genoemd.’

De vertaling kostte Van der Meiden negen maanden. Lang? Dat vindt hij niet: ‘Over de Twentse vertaling van de Bijbel deed ik negen jaar.’

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.