cultuur

‘Hoe lang houdt voetbalwereld dopinggebruik nog geheim?’

Door Servaas van der Laan - 09 december 2015

Het is niet de vraag of, maar wanneer een groot dopingschandaal de voetbalwereld zal treffen. Tot die tijd probeert de voetbalwereld het systematische gebruik van verboden middelen vakkundig uit de kranten te houden.

Dat zegt de Duitse onderzoeksjournalist en expert op het gebied van sportcriminaliteit Thomas Kistner in een interview met elsevier.nl.

‘De voetbalwereld is doordrenkt van criminele activiteiten. Van matchfixing tot illegale transfersystemen en dan zouden ze een grens trekken bij doping? Hoe logisch is dat als je bedenkt dat het spel steeds sneller is geworden, steeds fysieker. Voetballers als Cristiano Ronaldo en Lionel Messi kunnen niet alleen goed voetballen, het zijn ook afgetrainde topatleten. En dan vragen wij ons nog af of er misschien doping wordt gebruikt?’ zegt Kistner.

Veel voorbeelden

De Duitse journalist, die eerder in het boek Fifa Maffia het corruptieschandaal rond de FIFA voorspelde, doet al 20 jaar onderzoek naar dopingzaken in de sport. Hij ontdekte dat er drie disciplines zijn waar dopinggebruik structureel voorkomt: wielrennen, atletiek en voetbal.

‘Doping is zo oud als de sport zelf. Er zijn legio voorbeelden uit het verleden. De ‘vitaminepillen’ in de jaren vijftig, of de spuitjes in de jaren zeventig. Denk alleen al aan het DDR-schandaal of recenter aan clubs als Juventus in de jaren negentig. De verboden middelen die daar werden aangetroffen waren genoeg om alle ziekenhuizen in Turijn te kunnen voorzien. Maar voetbalfans hebben een kort geheugen, ze willen het niet zien. Voetbalfans zijn ‘believers’. Hun sportbeleving is als een religie.’

Gesloten cultuur

Een kenmerk van een religie is de gesloten cultuur. Volgens Kistner is dit één van de redenen, waarom er relatief weinig naar buiten komt over het dopinggebruik.

‘Voetbal is een autonome, zelfregulerende, gesloten wereld. Er is geen controle van buitenaf. Net als het bankensysteem. Wie controleert de voetballers op doping? De voetballerij zelf. De WADA (werelddopingautoriteit) mag alleen maar toekijken. Eventuele verdachte resultaten komen uiteindelijk terecht bij de bond. En welke voetbalbond heeft er belang bij om naar buiten te brengen dat een speler verboden middelen gebruikt? Niemand wil de doos van Pandora openen.’

Corrupte data

Omdat er geen onafhankelijke controles zijn, lijkt het alsof de meeste voetballers ‘clean’ zijn. Openbaar aanklagers staan volgens Kistner machteloos om het probleem aan te pakken. ‘Als de data zelf corrupt zijn, is het moeilijk om met harde bewijzen te komen.’

Wat volgens Kistner ook niet helpt is dat veel voetbaljournalisten niet kritisch genoeg zijn op de eigen sport en weigeren diepgravend onderzoek te doen. ‘Het zijn nog te veel fans die over het hek zijn geklommen.’

Hints en aanwijzingen

Toch verwacht hij dat, net als met het wielrennen is gebeurd, ook in het voetbal de bom zal barsten.

‘We zien dat nu de rechterlijke macht een greep begint te krijgen op de FIFA de ogen van de mensen geopend worden. Zwitserse banken zijn bereid betalingsgegevens te delen. Experts stellen vragen bij resultaten van de de bloedwaarden van het WK in Brazilië. Onlangs werd een onderzoek naar testosteron van voetballers gepresenteerd waaruit bleek dat 8 procent van de onderzochte spelers een verdachte waarde had.
De UEFA probeerde het rapport geheim te houden, maar het is nu toch openbaar. Wie goed kijkt, ziet zo veel hints en aanwijzingen van grootschalig dopinggebruik dat het echt niet meer te ontkennen is. Het argument dat er geen harde bewijzen zijn, is geen argument. Van het dopinggebruik van Lance Armstrong was ook nooit bewijs. Totdat het echt niet meer te ontkennen viel. Laat daarom ook de voetbalwereld maar eens bewijzen dat het niét gebeurt. Dat kan om te beginnen door met geloofwaardige, externe dopingtests te komen.’

Schandaal

De sportjournalist denkt dat uiteindelijk ook het voetbal zal worden getroffen door een groot schandaal waarna veel fans de sport de rug zullen toekeren.

‘Hardnekkige fans zullen blijven dromen, maar de anderen, de liefhebbers, kunnen niet langer wegkijken. Het FIFA-onderzoek is nog maar het begin. Voetbal was tot nu toe altijd heilig, dus de val zal van heel hoog zijn, maar dat schandaal gaat komen, en als het gebeurt, zullen velen zich van de voetbalsport afkeren. Voetbal is in die zin niet anders dan ieder ander totalitair systeem: uiteindelijk zal het systeem zich tegen zichzelf keren en zal het zichzelf vernietigen.’

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.