cultuur

Migrantenfilm Fuocoammare wint filmfestival Berlijn

Door Servaas van der Laan - 21 februari 2016

De documentaire Fuocoammare (Vuuropzee) heeft op het filmfestival van Berlijn de Gouden Beer gewonnen. Regisseur Gianfranco Rosi volgde een jaar het leven op ‘migranteneiland’ Lampedusa.

De 66ste editie van het filmfestival van Berlijn stond dit jaar in het teken van migratie. Dat een film met dit thema er met de felbegeerde Gouden Beer voor beste speelfilm vandoor zou gaan, was dus nauwelijks een verrassing.

Toch had regisseur Rosi er geen rekening mee gehouden, zegt hij in een interview met La Repubblica. Sterker nog, hij had niet verwacht dat zijn film Berlijn zou halen. ‘Ook al is dit het perfecte festival voor deze film,’ geeft hij toe.

Lampedusa

Een jaar lang volgde Rosi het leven op het Italiaanse visserseiland Lampedusa dat, vanwege de ligging populair is onder migranten uit Afrika. De meesten krijgen een gratis lift van de marine naar het Italiaanse vasteland.

Juryvoorzitter Meryl Streep sprak van een ‘belangrijke, visionaire en noodzakelijke film’. Volgens de Amerikaanse actrice was de jury diep geraakt door de compassie van de eilandbewoners.

Barrières

‘Mijn diepste gedachte gaat uit naar hen die het eiland nooit hebben bereikt,’ zei Rosi in zijn overwinningsspeech. ‘Ik draag dit werk op aan de bewoners van Lampedusa die mij hebben opgevangen zoals ze ieder ander opvangen. Het is een volk van vissers en vissers nemen alles aan wat uit zee komt. Dat is een les die we moeten leren,’ zei de in New York woonachtige regisseur.

De filmmaker zei niet blij te zijn met de huidige maatregelen die Europa nu neemt tegen migranten. ‘Barrières hebben nooit gewerkt, vooral de geestelijke barrières,’ zei de Italiaan. ‘Ik hoop dat deze film zal helpen bij het doorbreken van deze barrière.’

Eritrea

Dat Rosi een film maakte over Afrikaanse migranten die naar Italië trekken, kan geen toeval zijn. Zijn ouders deden ooit het omgekeerde. Rosi groeide op in de voormalige Italiaanse kolonie Eritrea.

Toen daar de onafhankelijkheidsoorlog uitbrak, werd hij als 13-jarige jongen door de Italiaanse geheime dienst in veiligheid gebracht. Zijn ouders bleven achter in Eritrea. Veel van de migranten die aanmeren op Lampedusa zijn afkomstig uit Eritrea.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.