Jelte Wiersma

Heldring, een zeer belangrijk conservatief journalist

Door Jelte Wiersma - 29 april 2013

Met het overlijden van NRC Handelsblad-columnist Jérôme Louis Heldring (95) is één van de belangrijkste Nederlandse conservatieve journalisten heengegaan.

Heldrings leven bestreek drie eeuwen. Als zoon van reder, bankier en liberaal politicus Ernst Heldring (1871-1954) en kleinzoon van reder en publicist Balthasar Heldring (1839-1907) was de in Amsterdam geboren J.L. Hedring geworteld in de negentiende eeuw.

Familiekapitaal

In huize Heldring hoorde hij hun verhalen over ‘hun’ eeuw en hij werd – mede – opgevoed door Franstalige dienstmeisjes. In het niet gelovige gezin las vader elke avond voor uit de bijbel. Dankzij het familiekapitaal kon Heldring tussen de Eerste (1914-1918) en Tweede (1940-1945) Wereldoorlog reizen door Europa.

Hij was een jongeman toen de democratische Weimarrepubliek (1918-1933) in Duitsland ten onder ging nadat Adolf Hilter in 1933 meer dan 30 procent van de stemmen kreeg en het land in een dictatuur veranderde. De worteling van jurist Heldring in de negentiende waarin moderne natiestaten en democratiën werden gevestigd, zijn ervaringen in de eerste helft van de twintigste eeuw en de Koude Oorlog in de tweede helft maakten dat hij als weinig anderen historisch besef had.

Mondiaal krachtenspel

Met dat besef analyseerde hij als één van de eerste Nederlandse columnisten (sinds 1960) voor de Nieuwe Rotterdamsche Courant (NRC) en vanaf 1970 voor fusiekrant NRC Handelsblad het nationale en mondiale krachtenspel tussen ideeën, politici, naties, vorsten en culturen.

Ondanks dat Heldring zichzelf het liefst afsloot in zijn werkkamer – hij liet een luikje installeren om stukken in ontvangst te nemen -was hij ‘street wise’. Hij kende als weinigen de weerbarstigheid van de wereld en de waarde van historisch gegroeide instituties en gewoonten en was daarom meestal tegen grote veranderingen.

Fileren

Nieuwe ideeën, voorstellen, visies: Heldring fileerde ze meestal overtuigend. Vaak toonde hij de onzuiverheid en onhelderheid van redeneringen aan, zonder altijd zijn eigen mening te geven. Heldring zei dan ook dat het ‘ten dienste van de lezer’ stond – en dat stond hij. Tot 2012 – toen hij na 52 jaar stopte met een van ’s werelds langst lopende columns.

Heldring wilde niet vervallen in het herhalen van uitgekauwde thema’s. Het liefst had hij de Franse revolutie nog willen onderzoeken en analyseren. Maar hij had er – zei hij in de zomer van 2012 tegen Elsevier – geen zin meer in. De verzorging van zijn vrouw kostte hem veel energie en zijn eigen fysieke gezondheid nam af. Zaterdag 27 april 2013 overleed hij.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.