Afshin Ellian Afshin Ellian

Het Amerikaanse geloof in helden is ronduit bizar

Door Afshin Ellian - 05 augustus 2013

De Hollywood-gedachte dat helden en presidenten de geschiedenis kunnen redden, is bizar en bijna extremistisch. De geschiedenis is het resultaat van het handelen van velen.

De overwinning op nazi-Duitsland veranderde Amerika voorgoed. Het land werd een supermacht, met een Romeinse militaire traditie van eer, belofte en moed. Dit Amerika kon door twee fenomenen van de kaart worden geveegd: een kernoorlog met de Sovjet-Unie en de invasie van buitenaardse wezens.

De Sovjet-Unie bestaat niet meer, maar het gevaar van een kernconflict bestaat nog. Er zijn nog steeds genoeg landen die over kernwapens met ballistische raketten beschikken en die Amerika kwaad kunnen doen.

Hollywood

Dit gevaar is niet manifest – maar het is er wel. Over het buitenaardse wezens kunnen we kort zijn: ze zijn nog niet gesignaleerd.

Hollywood speelde letterlijk met een dreigende kernoorlog en de invasie van buitenaardse wezens, ze hebben er in Californië prachtige films over gemaakt. Maar wat zijn volgens Hollywood op dit moment de essentiële bedreigingen?

De plaats van buitenaardse wezens wordt ingenomen door een nieuw angstaanjagende dreiging: natuurrampen. Amerika zou ten onder kunnen gaan aan klimaatverandering.

Nieuwe dreiging

Daarnaast zijn er kometen, verdwaalde sterren en planeten die onze planeet kunnen raken. En ze zullen eerst Amerika verpletteren, ze willen de supermacht doden. Ook hierover zijn zeer emotionele films gemaakt waarin de Amerikaanse helden de Amerikaanse macht alsnog kunnen redden. Komeet of geen komeet, God bless America.

Al in de vorige eeuw werd een nieuwe dreiging geconstateerd: de machines. Computers en computergestuurde machines zouden de macht overnemen, teneinde de mens stap voor stap uit te roeien.

Ook deze angstaanjagende oorlog zal beginnen in de Verenigde Staten, aldus de Amerikaanse fantasten en kunstenaars. Deze dreiging heeft wel een filosofische grondslag, door Martin Heidegger bij zijn analyse van de moderne techniek al ter sprake gebracht.

Adembenemend

Maar de nieuwste dreiging heeft zich bij 9/11 gemanifesteerd. Al-Qa’ida was van plan het Witte Huis aan te vallen, maar dat mislukte. In de bioscopen draaien nu twee speelfilms die gaan over het Witte Huis en terrorisme: Olympus Has Fallen en White House Down.

Olympus Has Fallen, met in de hoofdrol Gerard Butler en Aaron Eckhart, is een adembenemende actiefilm. De dag begint met het oplaaiende conflict tussen Noord- en Zuid-Korea, waarbij de Noord-Koreanen de Zuid-Koreanen bedreigen met een vernietigende oorlog.

Kernwapens

Een groep Koreaanse terroristen bezet het Witte Huis en gijzelt de president van de Verenigde Staten. De terroristen bezetten ook de atoomvrije bunker onder het Witte Huis. De meedogenloze, bloeddorstige terroristen willen daar het commando overnemen om kernwapens te laten ontploffen op Amerikaans grondgebied.

De terroristen zijn boos op Amerika vanwege de Amerikaanse militaire steun aan Zuid-Korea. En zoals zo vaak wordt Amerika gered door een held – dus niet door een groep.

Extreem-rechts

Ook in White House Down bezet een groep terroristen de presidentiële ambtswoning en de atoomvrije bunker. Het hoofd van de presidentiële beveiliging zit achter deze wrede daad. Hij heeft een groep samengesteld van boze ex-militairen en extreem-rechtse psychopaten.

Met de daad wil hij de dood van zijn zoon wreken: die stierf in een Amerikaanse oorlog ergens in het Midden-Oosten. Op de dag van actie zou de president een wet tekenen op grond waarvan alle Amerikaanse troepen uit het Midden-Oosten worden teruggetrokken, om vrede te bewerkstelligen.

Politiek correct

En dit alles is het gevolg van de komst van een gematigde president in Iran. Toevallig! Niet Iran maar Amerika zal capituleren onder leiding van een ‘gematigde’ president. Extremistische Amerikanen zijn het oneens met de president.

Maar er is meer aan de hand. Iemand uit machtscentrum Washington wil president worden. Deze film is wars van politieke correctheid.

Het gaat mij hier om de angst en de dreiging. De terroristen willen raketten lanceren op verschillende Iraanse en Arabische doelen. Ook hier worden Amerika en de mensheid gered door een individu, een held. Het is een bizarre gedachte dat

Hollywood niet meer gelooft in de kracht van de gemeenschap.

Bizar

Slechts helden kunnen de mensheid redden: dit denken bloeit in een land waar gemeenschapsdenken nog steeds centraal staat.

Volgens de Amerikaanse fantasie wordt Amerika bedreigd door groepen die het Witte Huis willen bezetten; alsof de Amerikaanse macht slechts daar is gevestigd. In werkelijkheid is de Amerikaanse macht juist niet in één persoon of rond één gebouw geconcentreerd.

Hollywood gelooft nog slechts in individuen. Helden en presidenten zouden de geschiedenis bepalen. Een bizarre, bijna extremistische gedachte. Een individu kan weliswaar doorslaggevend zijn voor het verrichten van concrete handelingen door velen. Maar de geschiedenis was en is het resultaat van het handelen van velen – en niet van een enkeling.

De grootste dreiging voor de Verenigde Staten en de rest van de westerse wereld is nihilisme, uitmondend in zelfhaat.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.