Gerry van der List

Reacties op synode tonen overdreven verwachtingen over paus

Door Gerry van der List - 21 oktober 2014

De bijeenkomst werd alom gezien als een belangrijke test voor het vermogen van de bejubelde paus Franciscus hervormingen door te voeren. Maar van een doorslaand succes was zeker geen sprake.

De Derde Buitengewone Assemblee van de Bisschoppensynode sprak wekenlang over het gezin. Tal van heikele kwesties kwamen aan de orde. Zoals de rechten van hertrouwde rooms-katholieken en de beoordeling van homoseksualiteit.

Nieuwlichterij

‘God is niet bang voor nieuwe dingen,’ zei de paus bij de afsluiting van de synode. Maar veel bisschoppen zijn dat wel.

De 183 synodevaders bereikten geen consensus over mogelijke beleidswijzigingen. Een fors aantal gaf aan niets te zien in nieuwlichterij.

De reacties in de Nederlandse media gaven gisteren blijk van een sterk gevoel van teleurstelling. Dat is wel begrijpelijk.

Voor ‘personen met een homoseksuele gerichtheid’, zoals zij in het slotdocument worden genoemd, bijvoorbeeld is het vervelend dat het Vaticaan hun niet dezelfde rechten gunt als heteroseksuelen.

Eigenaardigheden

Het is goed om uiting te geven aan deze teleurstelling. Je kunt zeggen dat de Rooms-Katholieke Kerk een particuliere instelling is die recht heeft op haar eigenaardigheden. Maar het is wel een machtig, sterk moraliserend instituut dat geestelijk leiding probeert te geven aan ruim een miljard katholieken.

Dus kan het geen kwaad duidelijk te maken dat dit instituut geregeld handelt en denkt in strijd met de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.

Marges

Maar de reacties tonen tevens hoe overspannen de verwachtingen in Nederland vaak zijn over vernieuwingen in de kerk. De marges blijven, ook met een innovatieve paus aan het roer, smal in het Vaticaan dat een hang heeft naar orthodoxie.

De Nederlandse aartsbisschop Wim Eijk wordt in eigen land geregeld gekritiseerd vanwege zijn conservatisme. Maar hij maakt deel uit van de hoofdstroom in de Kerk die de oude leer wil verdedigen tegen het moderne leven. Wat hem in zijn functie moeilijk valt kwalijk te nemen.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.