Liesbeth Wytzes

Laten we eens ophouden met leeftijdschaamte

Door Liesbeth Wytzes - 13 mei 2019

Omdat ikzelf al lang op, en misschien wel over ‘een zekere leeftijd’ ben, heb ik belangstelling voor de manier waarop anderen ouder worden.

Lees het vorige opiniestuk van Liesbeth Wytzes nog eens terug:  Opzij, opzij, opzij – ik kom eraan!

Die term ‘een zekere leeftijd’ is trouwens al bloedirritant. Daarin zit precies besloten waaraan ik me nou juist stoor. En dat is het idee dat je je zo vanaf je veertigste zou moeten schamen voor je leeftijd en er alles, maar dan ook alles aan moet doen om die te verhullen. Mannen natuurlijk niet, die krijgen karakterkoppen. Vrouwen met rimpels zijn onzichtbaar, of gaan dat worden. In navolging van het begrip ‘vliegschaamte’ wil ik hier graag de ‘leeftijdschaamte’ introduceren.

Proberen zo jong en begeerlijk mogelijk eruit te zien

Ik weet nog dat ik een keer iets moest doen voor een tv-programma en eerst ‘in de make-up’ moest. Ik vond mezelf er prima uitzien, maar voor de televisie is zwaarder geschut nodig. ‘Ik doe de oogschaduw vooral in het midden,’ lispelde de make-up-artist, ‘dat heeft een liftend effect.’ Huh, dacht ik, waarom eigenlijk?

Het is vreemd. Als je jong bent, tot 15 of zo, wil je graag ouder lijken. Je loopt op de hakken van je moeder en bent tevreden als je ouder wordt ingeschat. Als je heel oud bent, zo vanaf de tachtig, laat je mensen raden naar je leeftijd en als ze je dan jonger inschatten, zeg je vol trots dat je, nee, nee, al 85 bent! De vele decennia daartussenin doe je van alles – en er is tegenwoordig nogal wat mogelijk – om er juist zo jong en begeerlijk mogelijk uit te zien.

‘Zou u van een vrouw van vijftig kunnen houden? Nee, dat is onmogelijk’

In een nummer van het Franse vrouwenblad Marie Claire werd een tijdje geleden de vijftigjarige schrijver Yann Moix aan het woord gelaten. In een onthutsend eerlijk gesprek zei hij dingen die, denk ik, heel veel mannen denken. Hij had het lef ze hardop uit te spreken. Niet alleen wond hij geen doekjes om zijn erotische voorkeur voor Aziatische vrouwen, ook was hij behoorlijk duidelijk over zijn fysieke afkeer van vrouwen van vijftig, zijn leeftijdgenoten dus.

 Het valt moeilijk te ontkennen dat jonge lichamen er anders uitzien

Op een bepaald moment, aldus de schrijver, is een vrouw voor hem ‘op’. Voorbij de uiterste houdbaarheidsdatum: dan heeft hij een nieuw exemplaar nodig. ‘Kwestie van begeerte.’

Dan komen we bij de kern van het verhaal. De vraag was: ‘Zou u van een vrouw van vijftig kunnen houden?’ Antwoord: ‘Nee, we moeten niet overdrijven zeg – dat is onmogelijk! Dat vind ik te oud. Het zou niet eens in me opkomen. Die vrouwen zijn onzichtbaar. Ik ga er niet over liegen. Het lichaam van een 25-jarige is buiten­gewoon. Dat van een vijftigjarige totaal niet.’ Op de so­ciale media volgde een ontploffing van verontwaardiging, veel vrouwen van vijftig en ouder zetten foto’s online van hun volgens hen nog prachtige lichaam, of delen daarvan, onder het motto: kijk eens wat je mist!

Je kunt je in zoveel bochten wringen. Ouderdom laat zich niet verjagen

Een beetje kinderachtig om je zo te laten provoceren. Iedereen heeft het volste recht op zijn seksuele voorkeur en smaak. Als die man valt op jonge Aziatische vrouwen, laat hem lekker. Het valt moeilijk te ontkennen dat jonge lichamen er anders uitzien dan oude, en het is maar wat je aantrekkelijk of opwindend vindt.

Je kunt je in nog zoveel (yoga)bochten wringen, nog zoveel aan sport doen, je toevlucht zoeken tot botox, de naald of zelfs het scalpel van de cosmetisch chirurg – de ouderdom laat zich niet verjagen. Dat is een dure illusie. Er zijn antirimpelcrèmes van tegen de 1.000 euro: ik ben ervan overtuigd dat niemand nog rimpels zou hebben als die ook echt werkten.

‘Het is toch normaal dat je jezelf verzorgt?’ zei ooit een rimpelige kalende meneer tegen mij. Hij zag kennelijk weinig verschil tussen een kwakje NIVEA of een botox-injectie. Kijk eens naar jezelf, vriend, dacht ik. Ik heb mezelf eens, onder het mom van participerende journalistiek, laten botoxen. Het is pijnlijk en bovendien echt bizar om jezelf te laten inspuiten met gif. Weinig is leuker dan om – in een verloren uurtje – online naar mislukte cosmetische ingrepen te kijken: dan ben je snel genezen, mocht je aandrang tot zoiets hebben.

Ik zie totaal niet in waarom je je voor je leeftijd zou moeten schamen. Rimpels, grijs haar en wat al niet horen er allemaal bij. Elke poging dat tegen te gaan, heeft een averechts effect, want wie ‘iets heeft laten doen’, ziet eruit alsof ze iets heeft laten doen, jonger noch beter. Ik zou zeggen: aanvaard die rimpels en dat grijze haar en leef vrolijk verder, zolang als je hebt.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.