State of the Union

Trump vraagt om samenwerking, maar wie gelooft het nog?

Door Emile Kossen - 06 februari 2019

In een optimistische State of the Union zegt president Donald Trump meer te willen samenwerken met de Democratische partij. Maar de reacties op de speech zijn weinig hoopvol.

Relatief weinig scherpe woorden van de president tijdens zijn verlate State of the Union, de traditionele speech waarin de zittend president terugkijkt op het voorgaande jaar en plannen voor de komende twaalf maanden presenteert. In plaats daarvan probeerde Trump deze keer de vergiftigde relaties met het Congres te verbeteren, opmerkelijk voor een president die Democraten er dagelijks van langs geeft.

KijkenEr waren ook lichtere momenten tijdens de speech, zoals toen Trump opmerkte dat er meer vrouwen dan ooit in het Congres zitten. Spontaan werd er ‘USA, USA, USA’ gescandeerd.

‘Miljoenen burgers kijken naar ons en hopen dat we niet als twee partijen regeren, maar als één natie,’ zo begon Trump zijn charme-offensief. ‘We moeten af van de politiek van wraak, verzet en vergelding – en het oneindige potentieel van samenwerken, compromis en het algemeen belang omarmen.’

Trump noemde een aantal thema’s waar die samenwerking vorm kan krijgen: betere handelsverdragen, investeringen in infrastructuur, goedkopere zorg en een moderner immigratiesysteem. ‘Dat is geen Republikeinse of Democratische agenda, dat is een Amerikaanse agenda.’

Immigratie
Nog geen kwartier later leek hij zijn eigen oproep alweer deels onderuit te halen met pittige opmerkingen over de muur op de grens met Mexico, een plan waarin Democraten niets zien. ‘In het verleden hebben de meeste mensen in deze Kamer voor een muur gestemd, maar die is nooit gebouwd. Ik zorg ervoor dat het echt gebeurt.’

Zelfs in zijn eigen partij is er steeds meer verzet: Trumps suggestie om de muur te bouwen na eerst de noodtoestand te hebben uitgeroepen, viel vorige week niet goed bij Republikeinse leiders als Mitch McConnell. ‘Er is geen kwestie die scherper de kloof toont tussen Amerika’s arbeiders en de politieke klasse,’ reageerde Trump bijtend. ‘Rijke politici willen open grenzen, terwijl ze zelf achter een muur wonen. Amerikaanse arbeiders betalen de prijs van illegale immigratie.’

Nieuwe top met Kim Jong-un Trump sprak tevens over zijn pogingen om de relaties te verbeteren met Noord-Korea. Daarom komt er een tweede top met Kim Jong-un, op 27 en 28 februari in Vietnam. ‘Als ik geen president was geweest, waren we nu in een oorlog verwikkeld met mogelijk miljoenen doden.’

Lage verwachtingen

Dat de Amerikaanse overheid onlangs meer dan een maand deels dichtging, toonde al aan dat samenwerking tussen Trump en de Democraten ver weg is. En als er binnen een week geen oplossing wordt gevonden voor de muurkwestie, kan de overheid opnieuw op slot gaan.

In een officiële reactie noemde Stacey Abrams, die afgelopen november nipt de gouverneursverkiezingen in Georgia verloor, de shutdown ‘een stunt gefabriceerd door de president’. ‘Trump maakt van federale ambtenaren pionnen in zijn politieke spelletjes.’

Ze kraakte daarna één voor één Trumps beleidspunten af. ‘We weten dat we met beide partijen een immigratiesysteem voor de 21ste eeuw kunnen creëren. Maar deze regering kiest ervoor om kinderen in kooien te zetten en families uit elkaar te drijven.’ Haar boodschap is duidelijk: er moet niet te veel worden verwacht van samenwerking.

Trump liet zich tijdens zijn voorgaande State of the Union overigens ook al een enkele keer positief uit over de Democraten, maar trok in de dagen erna op Twitter zelf die woorden weer in twijfel. Sinds de midterms in november, toen de Democratische partij de controle over het Huis van Afgevaardigden heroverde, zijn de opmerkingen van de president alleen maar venijniger geworden.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.