Bram Boxhoorn Premium Corner

De kracht van de Amerikaanse kanonneerboten

Door Bram Boxhoorn - 08 mei 2019

Door de combinatie van Amerikaanse maritieme aanwezigheid in de Perzische Golf en waarschuwende taal uit Washington, onderscheidt de huidige Amerikaanse regering zich van die van Barack Obama, schrijft Bram Boxhoorn.

Kanonneerbootdiplomatie doet denken aan lang vervlogen tijden toen (Europese) imperiale mogendheden met imposante marines hun koloniale gebiedsdelen en concurrenten tot de orde konden roepen. Een vlooteskader voor de kust was meestal voldoende om binnenlandse opstandelingen van gedachten te doen veranderen of concurrerende mogendheden af te schrikken en tot diplomatiek overleg te dwingen.

Bram Boxhoorn

Bram Boxhoorn is historicus en directeur van de Atlantische Commissie. Hij is tevens gastdocent bij Webster University, Leiden. Boxhoorn schrijft wekelijks een blog voor Elsevier Weekblad over buitenlandse politieke kwesties.

Ook Nederland heeft daar in het verleden gebruik van gemaakt. Tijdens de Nederlands-Venezolaanse crisis van 1908 bijvoorbeeld maakte Nederland met het sturen van drie marineschepen naar het Caribisch gebied korte metten met een reeks nieuwe beperkende handelsregels die Venezuela had uitgevaardigd en waardoor de Nederlandse scheepvaart en handel tussen de ABC-eilanden en Venezuela  ernstig werd belemmerd.

Deze inzet van maritiem-militair machtsvertoon als uitvloeisel van buitenlandse politiek vindt zijn oorsprong in een tijd waarin een internationaalrechtelijke benadering nog onontgonnen terrein was. Pas met de oprichting van de Volkenbond en later de Verenigde Naties kreeg deze benadering concreet gestalte. Maar daarvoor gold dus eenvoudig ‘Recht ist was der Staat nützt’.

Dat neemt niet weg dat de kanonneerbootdiplomatie na de oprichting van de Volkenbond voortleefde en nog steeds bestaat. Tenminste twee voorwaarden moeten daarvoor zijn vervuld, wil een staat het kunnen gebruiken. Het land moet ten eerste in het bezit zijn van een capabele marine. En ten tweede over de (politieke) wil beschikken de vloot ook daadwerkelijk in te zetten. Op basis van deze twee criteria blijft er maar een handjevol kandidaat-landen over. De Verenigde Staten zijn er een van.

Laden…

Word abonnee en lees direct verder

Al vanaf 8 euro per maand leest u onbeperkt alle edities en artikelen van Elsevier Weekblad. Bekijk onze abonnementen.

Verder lezen?

U hebt momenteel geen geldig abonnement. Wilt u onbeperkt alle artikelen en edities van Elsevier Weekblad blijven lezen? Bekijk dan onze abonnementen.

Word abonnee

Er ging iets fout

Uw sessie is verlopen

Wilt u opnieuw

Premium Corner
Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren
Bij het plaatsen van een reactie geldt een aantal voorwaarden. Klik hier voor de voorwaarden.