economie

‘Panama Papers’ onthullen grote belastingontwijking

Door Tom Reijner - 04 april 2016

Kranten uit diverse landen hebben zondagavond de resultaten bekendgemaakt van een wereldwijd onderzoek naar belastingparadijzen. Het onderzoek is gebaseerd op gelekte gegevens van een juridisch advieskantoor in Panama, Mossack Fonseca & Co.

Het kantoor vestigt voor klanten bedrijven in belastingparadijzen. Ruim vierhonderd journalisten van meer dan honderd internationale media, waaronder het Nederlandse Trouw en het FD, hebben samengewerkt. Tijdens dit onderzoek zijn meer dan 11,5 miljoen documenten, e-mails en spreadsheets bestudeerd.

Brievenbusfirma’s

Er duiken opvallende namen op in de Panama Papers. De Russische president Vladimir Poetin bijvoorbeeld. Het onderzoek laat zien hoe zijn vertrouwelingen gebruikmaken van brievenbusfirma’s om hun miljarden weg te sluizen.  Ook (ex-)staatshoofden, regeringsleiders en politici blijken actief te zijn in belastingparadijzen, zoals de premier van IJsland, Sigmundur Gunnlaugsson, of de president van Oekraïne, Petro Porosjenko.

Ook diverse sporters worden genoemd. Stervoetballer Lionel Messi bijvoorbeeld. Volgens het FD komen in de ‘Panama Papers’ ook twee Nederlandse brievenbusfirma’s voor. Het gaat om sportmarketingbedrijven die worden genoemd in een aanklacht van de Franse justitie tegen prominenten van de FIFA, zegt FD-journalist Siem Eikelenboom tegen de NOS. Het bezit van een offshore-bedrijf is overigens niet verboden. Maar omdat belastingparadijzen niet of nauwelijks gegevens over de eigendom openbaar maken, zijn zulke bedrijven bij uitstek geschikt voor het ontduiken van belastingen of andere illegale praktijken.

Hack

Het bewuste bedrijf Mossack Fonseca & Co zelf ontkent iets te maken te hebben met het wegsluizen van miljarden naar belastingparadijzen, of andere schimmige constructies. De bestanden zijn gestolen, zegt medeoprichter Ramón Fonseca Mora. Hij geeft aan tv-zender TVN weliswaar toe dat de gelekte gegevens deels van zijn kantoor komen, maar dat die in de openbaarheid zijn gebracht ‘door een hack’.

De Panama Papers leidden hoe dan ook tot ophef. Diverse landen hebben aangekondigd de informatie uit het onderzoek te bestuderen. Het gaat bijvoorbeeld om Australië, België en Nieuw-Zeeland. De Belgische autoriteiten hebben 732 Belgen op de korrel, die via Mossack Fonseca bedrijven hebben opgericht in elf verschillende belastingparadijzen.

‘In een eerste fase dient de identiteit van de betrokken personen of bedrijven achterhaald te worden,’ aldus een woordvoerder van het Belgische ministerie van Financiën. De komende week worden meer onthullingen verwacht.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.