economie

EU op oorlogspad: Amerikaanse bedrijven worden aangepakt

Door Bauke Schram - 19 september 2016

De controversiële Apple-naheffing die begin september werd aangekondigd, is nog maar het begin voor eurocommissaris Margrethe Vestager. De Europese Commissie gaat nog veel vaker ingrijpen om ‘belastingontwijking’ te voorkomen.

Vestager gaat maandag in overleg met Jacob Lew, de Amerikaanse minister van Financiën, in Washington. Vlak voor de meeting laat zij weten dat de Commissie van plan is andere grote Amerikaanse bedrijven te onderzoeken. Volgens de Financial Times wordt McDonald’s binnenkort al op het matje geroepen.

McDonald’s-heffing van 450 miljoen euro

Het fastfoodbedrijf wordt mogelijk verplicht bijna 450 miljoen euro aan achterstallig belastinggeld te betalen aan Luxemburg. Over de winst die het bedrijf heeft gedraaid in Luxemburg, zou het gemiddeld minder dan 1,5 procent belasting hebben betaald sinds 2009. Het land zou een eerlijke winstbelasting moeten rekenen, van bijna 30 procent.

Luxemburg is al eerder op de vingers getikt door de Europese Commissie. In oktober werd Starbucks verplicht 30 miljoen te betalen aan Nederland, en tegelijkertijd moest Fiat hetzelfde bedrag aan achterstallige taks betalen aan Luxemburg. Ook een mogelijk illegale deal tussen Amazon en Luxemburg wordt onderzocht: het land zou nog 400 miljoen moeten krijgen van het internetbedrijf.

Vestager is duidelijk op oorlogspad: na de historische Apple-naheffing, maakt zij korte metten met belastingdeals tussen EU-lidstaten en multinationals. Het gaat om ‘onrechtmatige en ongewenste’ staatssteun. Het geld dat bijvoorbeeld in het geval van Apple en Ierland moet worden terugbetaald, omgerekend tot 13 miljard euro plus rente, is dan ook geen boete, maar achterstallige belasting.

In veel gevallen gaat het om Amerikaanse bedrijven die afspraken maken met lidstaten van de EU, en zodoende minder belasting hoeven te betalen. De Business Roundtable, een groep bazen van grote corporaties in de Verenigde Staten, veroordeelde het Apple-verdict van de Europese Commissie. Na ontvangst van de letter beloofde Vestager goed te kijken naar de belastingtarieven die worden gehanteerd voor de bedrijven die zijn aangesloten bij de Business Roundtable.

Autonomie van lidstaten?

‘Ik roep u op met uw collega’s samen te werken om deze beslissing ongedaan te maken en te stoppen met het misbruiken van staatssteunonderzoeken die ervoor zorgen dat uw land en andere EU-lidstaten hun eigen belastingwetten kunnen bepalen en interpreteren,’ zegt John Engler, de voorzitter van de Business Roundtable.

‘Het inrichten van het belastingstelsel is voorbehouden aan de lidstaten,’ zegt Sjoerd Douma, hoogleraar internationaal en Europees belastingrecht aan Universiteit Leiden en belastingdirecteur van PWC, in een interview met elsevier.nl. ‘Dat mogen ze zelf bepalen. Maar de landen hebben ook een verdrag getekend met staatssteunwetten. Als ze staatssteun willen verlenen, moeten zij dit aanvragen bij de Commissie.’

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.