Europese Unie

EU-geld als chantagemiddel: eurosceptisch? Dan geen geld

Door Bauke Schram - 28 juni 2017

Terwijl het financiële plan van de Europese Unie wordt gesmeed voor 2021 tot 2027, ontstaat een debat over het budget. De Eurocommissaris verantwoordelijk voor het budget van de EU, de omstreden Duitser Gunther Oettinger, is van plan het budget als politiek middel te gebruiken.

Woensdag publiceert Oettinger een witboek over het budget van na 2020. De komende maanden wordt gewerkt aan de verdeling van EU-fondsen.

Tijdens top in Brussel hamert EU op eenheid en optimisme, maar ondertussen…

Duitsers willen EU-geld als politiek middel

Deze EU-fondsen kunnen worden ingezet als politiek middel. Vooral de landen die na 2004 bij de Europese Unie zijn gekomen, kunnen worden gepaaid met geld uit de EU-kas. Andersom kan het ook als chantagemiddel worden gebruikt: als jullie niet hervormen, krijgen jullie geen cent, is dan de boodschap.

Angst dat Oettinger op deze manier met de miljarden uit Brussel zal omgaan, is gebaseerd op het feit dat hij zich meer verbonden voelt met de Christendemocraten in Berlijn, dan de Europese Commissie in Brussel. Dat meldt Politico.

Oettingers baas, Jean-Claude Juncker (de voorzitter van de Europese Commissie) heeft de voorwaardelijkheid van EU-investeringen ‘giftig’ genoemd. In de Bondsdag nam de Duitse CDU juist een motie aan om voorwaardelijkheid een grotere rol te laten spelen bij de  verdeling van EU-fondsen. Duitsland is de belangrijkste geldschieter aan het budget van de Europese Unie.

Brave lidstaten belonen

De EU geeft aan dat er ook dit keer flink zal worden geïnvesteerd in ‘cohesie’ in de Europese Unie. Bij de vorige begroting – tussen 2014 en 2020 – werd daar eenderde van het budget voor gereserveerd. Daarbij geeft de Europese Commissie aan dat ‘het financiële verhaal belangrijk is, maar ook de onderliggende principes een grote rol spelen’. Zo wordt er achter de schermen gesproken over verdeling van EU-fondsen ten gunste van landen die zich tijdens de migratiecrisis bewezen hebben als ‘solidair’.

Waar het deel van het budget dat in ‘cohesie’ wordt gestoken, is mogelijk afhankelijk van de ‘naleving van de basisprincipes van Europese wetten’. Dat hopen althans de Duitsers. De Duitse regering wil de optie onderzoeken om het budget te gebruiken om ‘brave’ EU-landen te belonen, en lidstaten die dwarsliggen een tik op de vingers te geven.

Zorgen over ‘Brexit-gat’

De verdeling van EU-fondsen zal niet het enige probleem vormen bij het bepalen van het budget. Ook het ‘gat’ dat de Britten achterlaten, ter waarde van 10 miljard euro. De EU overweegt hogere belastingen te heffen om het gat te vullen. Daarnaast worden ook maatregelen overwogen als het heffen van belastingen op financiële transacties.

Macron berispt EU-landen: ‘Het is geen supermarkt’

De Financial Times meldt dat de Europese Unie woensdag waarschuwt dat het Brexit-gat komt naast het extra geld dat lidstaten moeten investeren in defensie, migratie en contra-terrorisme. De EU is grotendeels afhankelijk van de bijdrage van lidstaten. EU-landen moeten ‘moeilijke keuzes’ maken in deze tijden, schrijft de EU in de conceptversie van het budget. ‘De Unie kan namelijk geen geld lenen, en het kan ook niet zomaar geld bijprinten.’

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.