Verhaal van de dag

Haalt links voorstel voor ‘Shell-belasting’ meerderheid?

Door Fleur Verbeek - 16 april 2019

GroenLinks, SP en PvdA willen door een wetswijziging Shell dwingen winstbelasting te gaan betalen. Kan dat plan rekenen op een meerderheid in de Tweede Kamer?

Het initiatief komt van GroenLinks-Kamerlid Bart Snels. ‘Grote bedrijven betalen te weinig belasting,’ zegt hij dinsdag in dagblad Trouw.

Trouw meldde in november al dat Shell al jaren geen winstbelasting betaalt in Nederland. Het bedrijf slaagt daarin door gebruik te maken van verschillende aftrekposten. De winstbelasting komt daardoor steeds uit op nul.

Als het wetsvoorstel wordt aangenomen, wordt één van die aftrekposten flink beperkt, namelijk die van verliezen die ontstaan als dochterbedrijven in het buitenland worden opgedoekt. Verliezen wereldwijd mogen bedrijven ook jaren later nog verrekenen met de Nederlandse winstbelasting.

Alleen EU-landen tellen mee

In de nieuwe regels mag de winstbelasting alleen nog worden verrekend met verliezen binnen de Europese Unie. Ook kunnen bedrijven de verliezen niet langer opsparen; na drie jaar vervalt het recht om te verrekenen.

Er zijn eerder pogingen gedaan om de regeling aan te passen, ook in de Tweede Kamer. Dat mislukte. Volgens GroenLinks-Kamerlid Snels maakt dit voorstel wel kans, omdat het ‘maatschappelijk klimaat’ is veranderd. ‘Mensen pikken dit niet meer.’ Regeringspartijen D66 en ChristenUnie reageren positief op het voorstel, dat volgens het ministerie van Financiën honderden miljoenen aan extra belasting kan opleveren.

Een hoorzitting in de Tweede Kamer over de belastingontwijking staat gepland voor donderdag. Shell weigerde vorige week nog te verschijnen, maar ging onder druk van de Tweede Kamer toch overstag.

Heeft het voorstel kans van slagen?

Zelfs als ChristenUnie en D66 akkoord gaan, vormen de partijen samen geen meerderheid in de Tweede Kamer. Met het CDA heeft het plan wel voldoende steun, maar die partij wil het voorstel eerst nog bekijken.

Uit onderzoek van Elsevier Weekblad in september bleek dat de Belastingdienst in 2017 167 miljard euro bij grote bedrijven inde tegen 72 miljard bij het midden- en kleinbedrijf (mkb). Grote bedrijven als Shell zijn daarmee de dragers van de verzorgingsstaat.

Shell

Wat vindt u? Praat mee over de Stelling van de dag

‘Multinationals als Shell moeten winstbelasting betalen’

Shell wil geen inzage geven in hoeveel belasting het afdraagt in Nederland. Oude cijfers zijn wel bekend: Shell betaalde in 2013 8 miljard euro aan de Nederlandse fiscus. De belastingafdracht van Shell is al snel goed voor die van tienduizenden mkb’ers samen, ook al zorgen die mkb’ers voor veel meer banen.

Als het wetsvoorstel wordt aangenomen, is het de vraag of het vestigingsklimaat in Nederland zodanig verslechtert dat multinationals hun hoofdkantoren of fabrieken naar het buitenland verhuizen. Dan vervallen de belastinginkomsten helemaal.

Shell heeft het niet makkelijk. Het bedrijf krijgt de laatste maanden ronduit vijandige reacties op stappen die het zet op weg naar een groene toekomst. Dit is contraproductief, betoogde Elsevier Weekblad-redacteur Rob Ramaker eerder. ‘Het is ontmoedigend voor de ingenieurs in het bedrijfsleven die willen bijdragen aan de energietransitie. Er ontstaat zo langzamerhand een sfeer waarin het handelen van bedrijven per definitie verdacht is. Zelfs constructieve stappen worden onthaald op hoon en cynisme.’

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.