Diplomatie

Komen China en Amerika tot oplossing handelsconflict?

Door Victor Pak - 31 juli 2019

In een luxe hotel in Sjanghai zijn dinsdag de onderhandelingen tussen China en de Verenigde Staten hervat. Doel: een nieuwe handelsovereenkomst om de slepende handelsoorlog te beëindigen.

Gezien de meningsverschillen is de kans klein dat er een akkoord wordt bereikt. Op Twitter toonde president Donald Trump zich al sceptisch. Vier vragen en antwoorden over het zich verdiepende handelsconflict tussen de twee grootmachten.

Waarover spreken de landen?

De gesprekken in Sjanghai van deze week zijn de eerste tussen beide landen sinds de maand mei. Toen liep een poging om het handelsconflict op te lossen vast.

Sindsdien stelden de Amerikanen nieuwe sancties in tegen Chinese bedrijven, waaronder techgigant Huawei. De fabrikant van onder meer mobiele telefoons werd op een zwarte lijst gezet wegens het gevaar dat de Huawei-producten zouden vormen voor de nationale veiligheid van Amerika.

De twee grootste economieën van de wereld zijn al ruim een jaar met elkaar in een handelsconflict verwikkeld. De Verenigde Staten hebben een extra importheffing van 25 procent ingesteld op veel Chinese producten. Per saldo gaat het om een bedrag van omgerekend 220 miljard euro. De Verenigde Staten proberen met de sancties en importheffingen een signaal aan China af te geven.

De Amerikaanse president Donald Trump vindt dat China oneerlijk handel drijft en de Verenigde Staten dupeert. Zo zou China het intellectueel eigendom van Amerikaanse bedrijven stelen en ten onrechte op de lijst van ontwikkelingslanden staan van de Wereldhandelsorganisatie. Het land heeft daardoor profijt van een aantal gunstige handelsvoorwaarden.

Hoe groot is de kans op een nieuwe deal?

Eind juni maakten China en Amerika op de G20-top in Osaka de afspraak om opnieuw met elkaar te onderhandelen over het handelsconflict. Trump zelf is niet aanwezig bij de gesprekken. Namens Amerika onderhandelen minister van Financiën Steve Mnuchin en de Amerikaanse handelsgezant Robert Lighthizer. De Chinezen sturen vicepremier Liu He.

Nog voordat die met elkaar hadden gesproken, uitte president Trump op Twitter al zijn ongenoegen. Volgens hem zijn de Chinezen een aantal afspraken niet nagekomen:

Op de G20-top in juni spraken Amerika en China af de onderlinge sancties te verlichten. Zo mochten Amerikaanse bedrijven weer handel drijven met Huawei, ook al staat dat bedrijf op de zwarte lijst. Ook stelden de Amerikanen extra importheffingen uit. In ruil daarvoor zou China grote hoeveelheden Amerikaanse landbouwproducten kopen, maar daar is volgens Trump nog niets van terechtgekomen.

Waarom komt China de afspraken niet na?

Aanvankelijk stelde China dat het op de G-20 nooit heeft beloofd voor miljarden aan goederen te zullen importeren. Maar dit weekend berichtten Chinese media dat er ‘vooruitgang’ zit in de aankoop van onder meer katoen en varkensvlees. Ook zouden miljoenen tonnen sojabonen vanuit de Verenigde Staten onderweg zijn naar China.

De onduidelijkheid over de afspraken wekt woede bij Trump. Volgens de president is het typerend voor de Chinezen dat ze hun afspraken nooit nakomen. In plaats daarvan zouden de Chinezen liever de Amerikaanse verkiezingen van 2020 afwachten, in de hoop dat een van Trumps uitdagers wordt verkozen. Dat zou China een betere uitgangspositie bieden voor een deal die ongunstig uitpakt voor de Verenigde Staten.

Wat zijn de gevolgen van het slepende handelsconflict?

Zowel de Chinese als Amerikaanse economie lijkt te lijden onder het geruzie tussen de landen. De export van Chinese goederen naar Amerika daalde in het eerste halfjaar van 2019 met 8,5 procent ten opzichte van een jaar eerder.

Donald TrumpLees ook deze column van Robbert de Witt: Zal Amerika wennen aan nóg vier jaar Trump?

De tegenvallende export naar Amerika draagt mogelijk bij aan een negatief record van de Chinese economie dit jaar. In het tweede kwartaal van dit jaar groeide de economie er met ‘slechts’ 6,2 procent. De groei was niet meer zo laag sinds 1992, toen China de economische ontwikkeling up-to-date ging meten. Experts twijfelen zelfs of de cijfers wel kloppen en niet te rooskleurig zijn.

Ook de Amerikaanse economie groeit niet meer zo hard als de afgelopen jaren. Afgelopen kwartaal was de groei 2,1 procent. Een jaar eerder lag de groei nog een procentpunt hoger.

Mede door de afnemende groei oefent Trump druk uit op de Federal Reserve, het stelsel van Amerikaanse centrale banken. Die zou de rente flink moeten verlagen en zo de economische groei moeten stimuleren. Woensdag maakt de Fed het besluit daarover bekend.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.