economie

Studie bewijst verdringing door Oost-Europeanen: vijf conclusies

Door Shari Deira - 21 november 2014

Een nieuw onderzoek naar buitenlandse werknemers bevestigt wat velen al vermoedden: steeds vaker nemen goedkope buitenlandse arbeidskrachten, vooral uit Midden- en Oost-Europa, de plek in van laagopgeleide Nederlanders op de arbeidsmarkt.

Dat blijkt uit een onderzoek dat minister Lodewijk Asscher (PvdA, Sociale Zaken) vrijdag naar de Tweede Kamer stuurt, meldt De Telegraaf. Het onderzoek is uitgevoerd door onderzoeksinstituut SEO.

1. Sectoren en taal

De sectoren waarin laagopgeleide Nederlanders het hardst worden getroffen zijn de bouw, de tuinbouw, de voedingsindustrie en het wegtransport. Het gaat dan om werk waarvoor weinig scholing nodig is en waarvoor kennis van de Nederlandse taal niet belangrijk is.

2. Risicogroepen

Vooral laagopgeleiden, jongeren en allochtonen verliezen hun baan door de komst van Midden- en Oost-Europeanen. Zij worden verdrongen door werknemers uit het buitenland, die bereid zijn tegen vaak veel slechtere arbeidsvoorwaarden te werken.

3. Werkgevers

Volgens de onderzoekers zoeken werkgevers bewust de randen van wet- en regelgeving op en gaan daar zelfs overheen, wat leidt tot oneerlijke concurrentie. Werkgevers halen kostenvoordeel door personeel via buitenlandse bedrijven in te huren. Ze betalen dan vaak geen sociale premies en pensioenpremies.

Door het grensoverschrijdende karakter van de Europese arbeidsmarkt is het moeilijk om te controleren op schijnconstructies.

4. Zzp

Uit het onderzoek blijkt ook dat werknemers die eerder bijvoorbeeld in de tuinbouw of in de transportsector werkten, niet massaal werkloos zijn geworden door de komst van Midden- en Oost-Europeanen. Velen zijn nu ergens anders aan de slag, anderen werken nu noodgedwongen als zzp’er.

5. Cijfers

In de onderzochte periode 2001-2011 kwamen steeds meer buitenlandse werknemers naar ons land. Het aantal is toegenomen van 4,9 tot 7,7 procent. Het totaal aantal Nederlandse werknemers is in die periode ook gestegen, maar in tuinbouw, voedingsindustrie en wegtransport nam dat aantal juist fors af. Het aantal buitenlandse werknemers in deze sectoren groeide juist.

Ook in de vleessector werken veel buitenlandse arbeidskrachten. Van de werknemers uit die sector komt 70 tot 80 procent uit het buitenland.

Asscher

Minister Asscher kondigde vorige jaar ‘code oranje‘ af voor de situatie op de arbeidsmarkt. Hij wilde problemen die het vrije verkeer van personen binnen de Europese Unie met zich meebrengt, onder de aandacht brengen van Brussel. Het rapport laat volgens Asscher zien dat de strijd tegen oneerlijke concurrentie op de arbeidsmarkt harder moet worden gevoerd.

Binnenkort stuurt hij een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer om schijnconstructies aan te pakken en de wet voor het minimumloon aan te scherpen.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.