economie

Dit gaat de ECB doen om Europese economie aan te zwengelen

Door Tom Reijner - 22 januari 2015

De Europese Centrale Bank (ECB) kondigt donderdag maatregelen aan voor de eurozone. De bank in Frankfurt gaat tot september 2016 staatsleningen kopen van banken en financiële instellingen van eurolanden.

De ECB zal per maand voor 60 miljard euro aan leningen opkopen bij banken, waaronder staatsobligaties, meldt ECB-directeur Mario Draghi in een persconferentie. Dat komt neer op meer dan 1.000 miljard euro. De Europese beurzen gingen, na bekendmaking van het besluit, verder omhoog.

Stap

Met deze stap wil de ECB ervoor zorgen dat er meer geld voorhanden komt in de eurolanden. Banken krijgen door de verkoop van obligaties meer geld in kas.

Als zij dit uitlenen aan burgers en bedrijven, kunnen zij hun bestedingen opvoeren, waardoor de economische groei kan worden aangezwengeld. Op die manier zou ook de inflatie, de mate waarin prijzen stijgen, weer kunnen toenemen. Het gewenste inflatieniveau is 2 procent.

Rente

Ook heeft de centrale bank in Frankfurt besloten om de belangrijkste rentetarieven in het eurogebied deze maand opnieuw ongewijzigd te laten.

De herfinancieringsrente in de eurozone ging in september omlaag naar het historisch lage niveau van 0,05 procent, en dat blijft dus zo. De depositorente blijft min 0,2 procent, wat inhoudt dat financiële instellingen rente moeten betalen om middelen bij de ECB onder te brengen.

Schuldpapier

Het is voor het eerst dat de centrale bank overgaat tot het systematisch en in zulke hoeveelheden opkopen van staatsleningen.

In ruil voor dat schuldpapier krijgen banken geld om op hun beurt weer meer leningen te verstrekken. Door de toename van euro’s moet de gemeenschappelijke Europese munt goedkoper worden ten opzichte van andere valuta. Dat is goed voor de export van goederen uit de eurozone.

Instemming

Het plan van Draghi kan vooral op instemming rekenen uit Zuid-Europese landen als Griekenland, Spanje en Italië. Deze landen, die kampen met een flinke staatsschuld, kunnen met meer geld en een lagere rente schulden blijven aflossen.

In Duitsland, en ook in Nederland, zijn er heel wat tegengeluiden. Het overnemen van overheidsschulden is geen taak voor de ECB, is de veelgehoorde mening daar. De landen in het noorden van Europa hebben een staatsschuld die een stuk minder omvangrijk is, en vrezen op te moeten draaien voor de zwakkere eurolanden.

 

Het is voor het eerst dat de centrale bank overgaat tot het systematisch en in zulke hoeveelheden opkopen van staatsleningen. Geruchten gingen over 500 tot 1.200 miljard euro, schrijft de NOS.

In ruil voor dat schuldpapier krijgen banken geld om op hun beurt weer meer leningen te verstrekken. Dat moet de economie doen opkrikken en de inflatie laten stijgen naar het normale en gewenste niveau van richting de 2 procent. Door de toename van euro’s moet de gemeenschappelijke Europese munt goedkoper worden ten opzichte van andere valuta. Dat is goed voor de export van goederen uit de eurozone. Het plan van Mario Draghi kan vooral op instemming rekenen uit Zuid-Europese landen als Griekenland, Spanje en Italië. Deze landen, die kampen met een flinke staatsschuld, kunnen met meer geld en een lagere rente schulden blijven aflossen. In Duitsland, en ook in Nederland, zijn er heel wat tegengeluiden. Het overnemen van overheidsschulden is geen taak voor de ECB. De landen in het noorden van Europa hebben een staatsschuld die een stuk minder omvangrijk is, en vrezend op te moeten draaien voor de zwakkere eurolanden. Frankrijk, dat ook kampt met een hoge staatschuld en economische stagnatie door uitblijvende hervormingen, vindt dat Duitsland niet zo met zeuren: de ECB is een onafhankelijk instituut en besluiten neemt zonder dat politici daar invloed op hebben.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.