economie

Bron van veel trammelant: de hoogte van de kinderalimentatie

Door Jean Dohmen - 01 mei 2015

Hoeveel moeten vaders bijdragen aan het levensonderhoud van de kinderen die bij hun ex wonen? De Hoge Raad krijgt het laatste woord.

Er heerst grote onduidelijkheid over de alimentatieplicht van vaders voor hun kinderen en het ziet er niet naar uit dat de mist snel zal optrekken. De Hoge Raad moet later dit jaar een definitief oordeel vellen over deze gevoelige kwestie.

Een aantal rechtbanken in de Randstad – in Den Haag, Haarlem en Alkmaar – legde recent nieuwe regels naast zich neer die in de praktijk ongunstig kunnen uitpak­ken voor moeders.

Het probleem ligt in volle omvang op tafel nu alleenstaande ouders (meestal moeders) met een laag inkomen sinds 1 januari recht hebben op een extra toeslag van 3.050 euro per jaar, de zogeheten alleenstaande-ouderkop op het kindgebonden budget – een van de toeslagen van het Rijk.

Volgens de leden van de landelijke Expertgroep Alimentatienormen, die de hoogte van de alimentatie vaststelt, moet dat geld worden afgetrokken van het bedrag dat nodig is voor het levensonderhoud van kinderen.

Niet fair

Bij een andere, inmiddels afgeschafte korting was dat niet het geval. Het gevolg daarvan is dat gescheiden vaders minder en soms geen alimentatie meer voor hun kinderen hoeven te betalen.

Gewoonlijk volgen rechtbanken de richtlijnen op. Maar die in Den Haag en Noord-Holland vonden dit niet fair. Volgens de rechters is het de bedoeling van de wetgever dat de extra toeslag ten goede komt aan de moeders.

‘De man zou minder behoeven te betalen, terwijl hij wel over draagkracht beschikt om meer bij te dragen aan de kosten van verzorging en opvoeding van de minderjarigen,’ schreef de rechtbank Den Haag in een toelichting.

In feite, zeggen critici van de richtlijnen van de Expertgroep, neemt het Rijk door de extra toeslag de alimentatieplicht van ­vaders over.

Volgens familierechtadvocaat Hanneke Moons van De Jong Moons advocaten uit Ede dienen momenteel veel vaders verzoeken in om de alimentatie voor hun kinderen te verlagen. Ze kunnen zo al gauw een paar honderd euro per maand besparen.

Randstad

Bij het vaststellen van de kinderalimentatie laten sommige rechters de alleenstaande-ouderkop daarom buiten beschouwing, waardoor vaders toch de portemonnee moeten trekken. Dat zorgt voor verwarring in het land. Gescheiden ouders weten niet waar zij aan toe zijn. Moons: ‘Wat moeten wij adviseren? Mevrouw, u kunt beter met de kinderen naar de Randstad verhuizen?’

De Expertgroep, die een week geleden vergaderde over de kwestie, houdt vast aan de richtlijnen. Maar de experts hebben ‘oog voor andersluidende opvattingen die zowel binnen de rechtspraak als daarbuiten leven’ en vinden daarom dat de Hoge Raad zich over de zaak moet buigen.

Er zijn twee wegen die naar het hoogste rechtscollege leiden: een zaak die in hoger beroep door een gerechtshof is behandeld, kan in cassatie aan de Hoge Raad worden voorgelegd. Een alternatieve route is het stellen van een zogeheten prejudiciële vraag door een rechter aan de Hoge Raad. De Hoge Raad kan zo’n zaak met spoed behandelen. Dan volgt binnen zes maanden een oordeel.

‘Gemiste kans’

In een reactie op het besluit van de Expertgroep heeft de rechtbank in Haarlem volgens advocaat Moons besloten om de richtlijnen ‘voorlopig weer strikt’ te volgen. Wat de rechters in Den Haag gaan doen, is nog ondui­delijk. Moons vindt de reactie van de Expertgroep een ‘gemiste kans’. Beter was het volgens haar geweest om de richtlijn te herzien.

Rob van Coolwijk, voorzitter van de vereniging van Familierecht Advocaten Scheidings­mediators (vFAS), is het daar niet helemaal mee eens.

Hij kan zich op zich wel vinden in de aanpak van de Expertgroep, mits er in individuele gevallen oog blijft voor uitzonderingen. Die mogelijkheid is er, schrijft ook PvdA-minister Lodewijk Asscher (Sociale Zaken) aan de Tweede Kamer in een reactie op de commotie.

Volgens Van Coolwijk zijn burgers in elk geval niet geholpen met de huidige, verwarrende situatie en moet er in het hele land dezelfde koers worden gevaren.

Elsevier nummer 19, 9 mei 2015

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.