economie

Jongeren steeds vaker thuis door psychische kwalen: hoe zit dat?

Door Tom Reijner - 20 mei 2015

Mensen die thuiszitten vanwege stress, een depressie of andere psychische klachten: het komt steeds vaker voor. Dit jaar zijn er hierdoor voor het eerst meer werknemers uitgevallen op de arbeidsmarkt dan door lichamelijke klachten.

Ruim 415.000 mensen zijn op het moment arbeidsongeschikt vanwege een psychische aandoening of een gedragsstoornis, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Dat is dus meer dan de helft, aangezien in Nederland in totaal 818.000 mensen (cijfers uit 2013) een arbeidsongeschiktheidsuitkering krijgen.

Thuis op de bank

Dat komt vooral door de jongeren die een zogenoemde Wajong-uitkering ontvangen. Deze trend is schrikbarend, en zal voorlopig ook niet worden gekeerd, meldt de Inspectie SWZ – voorheen de arbeidsinspectie – in haar jaarverslag.

Liefst 85 procent van de 72.000 arbeidsongeschikte jongeren onder de 25 jaar thuis zit thuis op de bank vanwege bijvoorbeeld stress, een burn-out of een ontwikkelingsstoornis. En in de leeftijdscategorie van 25 tot 35 jaar zijn er in vijf jaar tijd bijna dertigduizend arbeidsongeschikten met een psychische stoornis bijgekomen.

Er is een aantal oorzaken aan te wijzen, meldt Inspectie SWZ: zo is de slechte leiding van werkgevers vaak debet aan klachten, een hogere werkdruk (minder werknemers moeten hetzelfde werk doen), maar ook door tijdelijke contracten waardoor werknemers onzekerder zijn over hun (financiële) toekomst.

Prinsjes

In dagblad Trouw zet hoogleraar klinische psychologie Jan Derksen vraagtekens bij het feit dat iedereen tegenwoordig wel een psychische stoornis lijkt te hebben. ‘Er wordt te veel gepsychologiseerd en gemedicaliseerd. Zo slikken een miljoen mensen antidepressiva terwijl ze natuurlijk lang niet allemaal depressief zijn.’

Volgens Derksen komt het voor een groot deel door de opvoeding die de ouders hun kinderen geven. Zij geven te veel complimentjes en voeden hun kroost te beschermd op, vindt hij. In zijn psychologenpraktijk is 40 procent van zijn patiënten onder de 25 jaar. ‘We hebben met zijn allen toch een paar generaties jongeren opgevoed, die we echt als prinsjes en prinsesjes hebben behandeld en te weinig stressbestendig hebben gemaakt,’ zei Derksen daarna op NPO Radio 1.

Ook wijst hij op feit dat er simpelweg meer concurrentie bestaat tussen jongeren. ‘Iedereen is bezig met zijn eigen geluk, en dat levert veel stress op.’ Jongeren hebben volgens de hoogleraar last van keuzestress – en zeker de talentvolle onder hen.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.