economie

Onder Roelof Assies doet Philips goede zaken in Oost-Afrika

Door Gerbert van der Aa - 01 mei 2015

Roelof Assies (54) leidt Philips in Oost-Afrika. Die regio is vooral voor de divisie die medische apparatuur maakt zeer interessant. Onder meer door de groei van mobiel internet.

Met twinkelende ogen vertelt Roelof Assies over de avontuurlijke tocht die hij kort geleden maakte in zijn Toyota Land Cruiser. ‘In Nationaal Park Tsavo moesten we met de auto dwars door een rivier.

‘Eigenlijk stond het water te hoog, maar we besloten het er toch op te wagen.’ Achteraf gezien was dat onverantwoord. ‘Het had weinig gescheeld of we waren met auto en al verdwenen in het kolkende water.’

Assies is general manager van Philips in Oost-Afrika. Vanuit de Keniaanse hoofdstad Nairobi, waar het regionale hoofdkantoor staat, heeft hij acht landen onder zijn hoede. Hij reist veel op het continent. Voor tochten in de Land Cruiser, die is voorzien van een daktent, is helaas niet zoveel tijd.

Diagnose op afstand

Verkoop en ontwikkeling van medische apparatuur zijn de kernactiviteiten van Philips in Afrika. ‘De gezondheidszorg is volop in ontwikkeling. Vooral op het platteland valt door de groei van de mobiele telefonie en mobiel internet veel te verbeteren.’

Gespecialiseerde artsen zitten meestal in de hoofdstad, waardoor Philips investeert in diagnose op afstand. ‘We hebben apparaten ontwikkeld die via mobiele telefoons bijvoorbeeld echografie-beelden van zwangere vrouwen kunnen doorsturen naar ziekenhuizen waar ook ter wereld. Op steeds meer plaatsen in Afrika worden deze apparaten gebruikt.’

Verlichting op zonne-energie is een ander marktsegment waarvan Philips hoge verwachtingen heeft. ‘In Kenia heeft 80 procent van de bevolking geen toegang tot stroom.’

Voetbalvelden

Philips produceert onder meer verlichting voor voetbalvelden, die volledig werkt op zonne-energie. Ook maakt het bedrijf lantaarnpalen en led-verlichting op zonnecellen.

Assies heeft een tafel gereserveerd in restaurant Carnivore. De Philips-topman zegt lachend dat hij niet altijd zo zwaar luncht, maar dat hij hier graag komt vanwege de gezellige Afrikaanse sfeer. Op een open vuur worden onder het oog van de gasten grote stukken vlees geroosterd. De man van de bediening, gekleed in een schort met zebraprint, brengt lam, kip en rundvlees aan het spit. Op aanwijzing van Assies snijdt hij er aan een tafel telkens een lap vanaf.

Assies groeide op in Friesland. Na de hts ging hij aan de slag bij de Nederlandse Kabelfabriek, waarvoor hij onder meer de relaties beheerde met klanten in Irak. In 1986 ging hij voor Philips naar Saudi-Arabië.

Stormachtige ontwikkeling

Van 1993 tot 1999 woonde hij in Kenia en Ghana. Daarna was hij op het hoofdkantoor in Nederland verantwoordelijk voor projecten in Afrika, het Midden-Oosten en Zuid-Amerika.

Hij mag geen cijfers geven per land of regio, maar verzekert dat de omzet vrijwel overal snel groeit. ‘Philips doet in Afrika, mag ik zeggen, goed zaken.’ Vooral Ethiopië, na Nigeria het land in Afrika met de meeste inwoners, maakt volgens hem een stormachtige ontwikkeling door.

‘Op economisch gebied is het uitgegroeid tot een van de leidinggevende landen op het continent. Er zijn weinig Afrikaanse regeringen die zo serieus proberen een goed investeringsklimaat te creëren. De infrastructuur verbetert snel, corruptie wordt hard aangepakt.’

Knijpkat

Naast een regionaal hoofdkantoor heeft Philips in Kenia ook een afdeling onderzoek en ontwikkeling. De specifieke omstandigheden in Afrika vereisen speciale oplossingen. Zo heeft Philips medische apparatuur ontwikkeld die bij stroomstoringen kan worden opgeladen als een knijpkat.

Ook produceert het bedrijf een energiezuinige houtoven, omdat op veel plaatsen in Afrika geen andere brandstof beschikbaar is om te koken.

Een groot probleem in Afrika zijn namaakproducten. ‘Bedrijven uit onder meer China maken bijvoorbeeld onze lampen na.’ Soms staat er Phelps op of Philps, zodat je meteen kunt zien dat ze niet echt zijn. ‘Maar er is ook een heel arsenaal aan nepproducten waarop onze naam wel correct is gespeld.’

Container

De namaakartikelen zijn volgens Assies vaak van slechte kwaliteit, waardoor ze schadelijk zijn voor de goede naam van Philips. ‘Door corruptie lukt het niet om dit probleem in alle landen effectief aan te pakken. Regeringsfunctionarissen laten zich omkopen door producenten van namaak-­artikelen.’

Een ander hardnekkig probleem zijn de hoge transportkosten. Vervoer van een container van Rotterdam naar Mombassa, de belangrijkste haven in Kenia, kost ongeveer 1.000 euro.

Maar om die container vervolgens vanuit Mombassa naar Nairobi te krijgen, zijn bedrijven twee tot drie keer zo veel kwijt. Er is geen spoorlijn, waardoor alles over de weg gaat. Ook het inklaren van containers is een langdurig en bureaucratisch proces.

Dubbele espresso

De man van de bediening komt een laatste stuk vlees brengen. Dit keer heeft hij krokodil in de aanbieding. Op diverse plaatsen in Kenia zijn boerderijen waar deze reptielen worden gefokt om tassen en schoenen van te maken.

Hun vlees, waarvan de smaak aan kip doet denken, is een bijproduct. Assies bedankt voor de krokodil, hij heeft genoeg gegeten. ‘Tijd voor een dubbele espresso.’

Elsevier nummer 19, 9 mei 2015

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.