economie

Finse regering wil ‘gratis geld’ gaan uitdelen

Door Ibrahim Hamad - 08 december 2015

De centrumrechtse regering van Finland wil elke burger een basisinkomen van 800 euro geven. Het Finse instituut van sociale zekerheid (KELA) peilde dat 69 procent van de Finnen het plan steunt.

In ruil hiervoor vervallen alle andere uitkeringen De Finse premier, Juha Sipilä, zegt dat invoering van een ‘basisinkomen een versimpeling betekent van het systeem van sociale zekerheid.’ Een definitief besluit wordt eind volgend jaar genomen.

Hoe zit het nu?

Momenteel bedraagt een uitkering in Finland minimaal 710 euro per maand. Het bedrag kan hoger uitvallen als ook minderjarige kinderen van het inkomen afhankelijk zijn, of lager als iemand naast de uitkering inkomsten heeft.

Het plan voor een basisinkomen is populair in het land: de werkloosheid ligt er boven de 10 procent, onder jongeren zelfs boven de 20 procent.

Duur

Het prijskaartje dat eraan hangt is niet mals: 52 miljard euro per jaar. Dit komt neer op bijna 20 procent van het bruto binnenlands product (bbp).

Het is een duur plan: in 2011 keerde KELA slechts 12,5 miljard euro uit aan sociale uitkeringen zoals bijstand, pensioen, studiefinanciering en werkloosheidsuitkeringen.

Wat is het basisinkomen?

Het basisinkomen houdt in dat iedereen een uitkering krijgt van de staat, of hij nou werk heeft of niet. Hierover hoeft geen belasting betaald te worden. Ook zou er geen tegenprestatie aan verbonden zijn, zoals een sollicitatieplicht.

Voorstanders van het basisinkomen juichen de vrijheid die het oplevert toe, en zeggen dat de bureaucratie erdoor vermindert. Tegenstanders maken bezwaar tegen de torenhoge kosten en vrezen dat mensen misbruik maken van de regeling.

Proeven

In Nederland wordt de roep om een basisinkomen ook gehoord. De overwegend linkse gemeentebesturen van Wageningen, Utrecht en Nijmegen hebben al voorstellen gedaan. In deze plaatsen krijgen echter alleen bijstandsgerechtigden een basisinkomen.

Economen hebben berekend dat een basisinkomen voor iedereen in Nederland zo’n 200 miljard euro per jaar zou kosten. Na aftrek van kosten die nu al gemaakt worden, blijft een kostenpost over van 135 miljard euro per jaar.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.