Peter Riezebos

Toch raar: de economie draait slechter en topinkomens stijgen

Door Peter Riezebos - 28 juni 2013

De laagconjunctuur in Nederland vraagt om redelijkheid bij de grootverdieners. Zeker bij ondermaatse prestaties geldt dat inkomens van topbestuurders niet mogen stijgen zolang de werknemers niet goed worden voorzien.

Hoge salarissen voor topbestuurders zijn een bekend fenomeen in ons land. Zelfreflectie bij deze grootverdieners zou mooi zijn; een moment van bewustzijn over het salaris.

Een eigenaar-directeur in een groeiende onderneming stelde ooit de vraag: ‘Wat mag ik nou eigenlijk voor salaris aan mijzelf toekennen? Ik bedoel, wat is netjes als je weet wat die jongen als salaris heeft?’

Dergelijke zelfreflectie heb ik helaas sindsdien nergens meer waargenomen. Zeker niet in de absolute bedrijfstop.

Vrijbrief

Natuurlijk mag een gezond bedrijf met tevreden werknemers een salarisgroei doormaken, evenredig aan de hiërarchie. Het is een vorm van interne marktwerking om werknemers te stimuleren tot beter werk en een beter salaris.

Dit is echter geen vrijbrief voor ongelimiteerde zelfverrijking.

Uiteraard is het onacceptabel dat belastinggeld aan hoge lonen wordt gespendeerd. Het is slecht te verkroppen dat het modale loon van de meerderheid van de bevolking fors wordt belast, om daarmee de exorbitante lonen van enkelen te bekostigen. Of je nu in de Kamer zit of de boel aan elkaar kletst in een ‘nieuws’-programma.

Om zeep

Maar het blijft raar. Met de economie gaat het slechter en de lonen van topbestuurders stijgen. Volgens economisch staatsvijand nummer 1 – de heer Emile Roemer – is er dan ook sprake van een morele crisis in de Nederlandse bestuurstop.

Een bijzondere uitspraak van iemand wiens programma middels totale gelijkheid de welvaart om zeep wil helpen. Toch heeft hij een punt.

Het is lastig te verkopen dat de lonen van grootverdieners stijgen terwijl de rest qua koopkracht stagneert.

Desondanks lijkt het niet aan de overheid om in te grijpen. Dit was bij het redden van banken al discutabel. Onlangs werd aangetoond dat een hoger toptarief lagere belastinginkomsten oplevert.

Nobel streven

Volgens het Centraal Planbureau is het optimale toptarief zelfs 49 procent, en niet de huidige 52 procent. Dit pleit dus voor verlaging van het toptarief.

Het steunen van de zwakkeren is een nobel streven. Maar voor werkelijke, ingrijpende keuzes zal een groot deel van ons de hypotheekrenteaftrek moeten opofferen.

De structuur gelijkstellen aan huursubsidie – het maximale bedrag laten afnemen naarmate het inkomen stijgt – zal de hogere inkomens meer raken en ruimte bieden om onze onderste laag een betere basis te bieden. De vraag is hoeveel mensen dit durven aan te raken voor die paar hogere inkomens.

Democratisch

De PvdA-voorzitter is het onrechtmatig financieren van de top ook zat. Volgens Hans Spekman dient de werknemer via de ondernemingsraad invloed uit te oefenen.

Dat klinkt leuk, maar zal in werkelijkheid weinig zoden aan de dijk zetten. De ondernemingsraad draagt eenderde van de commissarissen aan.

Qua besluitvorming delft de werknemer, democratisch gezien, het onderspit. En een zwaardere stem zal moeilijk te realiseren zijn.

Moreel verstandig

Het blijft een lastig verschijnsel waarover de meningen sterk verdeeld zijn. We kunnen het wel allemaal over eens zijn dat het zeer ongepast is om enkel de toch al bijzonder hoge salarissen te verhogen, terwijl de rest van Nederland zijn koopkracht ziet verpulveren.

Tegen de topbestuurders zou ik dan ook willen zeggen dat het moreel verstandig is om daarmee rekening te houden bij hun financiële gedrag.

Marktwerking is een goede indicatie voor jullie salaris, maar laten we de billijkheid, de redelijkheid en de zelfreflectie niet vergeten. Uiteindelijk bestaan we allemaal bij de gratie van medewerkers en consumenten.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.