Syp Wynia

Kamer zelf toont zich immoreel in volksgericht over ABN AMRO

Door Syp Wynia - 13 april 2015

De houding van onze volksvertegenwoordiging over de beloning bij ABN AMRO is een dieptepunt in de geschiedenis van de ­Nederlandse moraal. Het was een smakeloos volksgericht.

Nadat de bomen eerder tot in de hemel groeiden, ging het plotseling heel slecht met de timmerindustrie. Ook een van de grootste timmerfabrieken van het land dreigde ten onder te gaan.

Uiteindelijk werd de timmerfabriek uit de failliete boedel gekocht door een ondernemer die de boel wilde saneren, om de fabriek binnen een paar jaar weer met winst te kunnen verkopen.

De nieuwe eigenaar trekt een nieuwe directie aan, die van de eigenaar de opdracht krijgt de timmerfabriek te fuseren met een kleinere timmerfabriek en het geheel zo te reorganiseren dat hij er weer met winst van af kan.

De nieuwe directie krijgt daarvoor aardig betaald, maar een stuk minder dan de oude directie en ook minder dan bij andere timmerfabrieken gebruikelijk. Wel wordt de nieuwe directie een hogere beloning beloofd, als die erin slaagt de zaak winstgevend en verkoopklaar te maken.

De nieuwe directie handelt als afgesproken. De fusie met de kleinere timmerfabriek slaagt, het nieuwe bedrijf wordt gesaneerd en de kosten – en dus ook het aantal banen – worden verminderd. Binnen een paar jaar is het geheel weer winstgevend.

Onbetrouwbaar

Helaas blijkt de nieuwe eigenaar van de timmerfabriek onbetrouwbaar. Niet alleen aarzelt de eigenaar steeds vaker om de fabriek van de hand te doen, de eigenaar komt ook zijn afspraken over de beloning van de directie niet na.

Anders dan contractueel afgesproken, krijgt de nieuwe directie geen bonus voor het succesvol uitvoeren van de opdracht. Vervolgens wordt zelfs elke prestatiebeloning geschrapt. De gedeeltelijke compensatie van de geschrapte bonus wordt twee jaar achtereen niet uitgekeerd.

En als dat extra loon uiteindelijk wel wordt uitgekeerd, maakt de nieuwe eigenaar samen met de vakbonden zo veel tamtam, dat de directie in arren moede besluit het extra loon terug te storten.

De directie deed dus precies wat de eigenaar wilde, maar werd ondanks de systematische verlaging van de beloning door de eigenaar door diezelfde eigenaar voorgesteld als een stelletje zakkenvullers.

Teleurstelling

Dit verhaal gaat natuurlijk niet echt over een timmerfabriek, maar over ABN AMRO. Volgens minister van Financiën Wouter Bos (PvdA), die de bank in 2008 onder gejuich van het volk en de volksvertegenwoordiging kocht, kon die al in 2011 weer met winst worden verkocht. Vrijwel niemand viel in die dagen over de beloning van de nieuwe directie.

Die was een stuk soberder dan die van andere en eerdere bankdirecties, zoals ook de toegezegde bonus bij het behalen van de doelen een stuk bescheidener was dan gebruikelijk.

De leiding van ABN AMRO deed intussen netjes wat zij van de staat moest doen. Alleen veranderde de staat zelf voortdurend van opvatting. Misschien speelt mee dat ABN AMRO nooit, zoals door Wouter Bos voorgespiegeld, met winst kan worden verkocht.

Dat is niet de schuld van Gerrit Zalm en zijn collega’s, maar van de te hoge aankoopprijs en de teleurstelling die al ingebakken zat in te hoge verwachtingen.

Bevroren lonen

Wat de ‘commotie’ wordt genoemd – en waarvan zowel de raad van commissarissen van ABN AMRO als minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën (PvdA) schuldbewust zegt dat ze die hebben onderschat – is in wezen niets meer of minder dan een schaamteloos volksgericht.

De commotie is aangejaagd door de vakbonden, die de directie van ABN AMRO verantwoordelijk houdt voor ontslagen en bevroren lonen. Maar die ontslagen zijn noodzakelijk om ABN AMRO gezond te maken, precies zoals ook de staat wil. En overigens waren de lonen van bankmedewerkers in voorgaande jaren meer gestegen dan in welke bedrijfstak dan ook.

Superioriteit

De hele Tweede Kamer deed de afgelopen weken mee aan het volksgericht, aan de zogeheten commotie over de leiding van ABN AMRO, die ‘amoreel’ dan wel ‘immoreel’ zou zijn. Dijsselbloem bewoog uit lijfsbehoud mee.

Maar juist de Kamer betoonde zich immoreel, op een afstandje gevolgd door een draaiende Dijsselbloem. De met valse verontwaardiging en in morele superioriteit over elkaar heen tuimelende Kamerleden, verwijzend naar zelf opgewekte commotie, zijn zelf de immorelen.

Niemand durft zich eraan te onttrekken, op het gevaar af zelf te worden beschuldigd van het steunen van immorele zakkenvullers. Het volksgericht door onze volksvertegenwoordiging over de beloning bij ABN AMRO vormt een dieptepunt in de geschiedenis van de ­Nederlandse moraal.

Elsevier nummer 16, 18 april 2015

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.