Jean Dohmen

Minima die geen afdankertjes willen, kunnen beter een baan zoeken

Door Jean Dohmen - 29 april 2015

In Groningen begon vorig jaar een proef om mensen met een uitkering spullen uit kringloopwinkels te geven in plaats van geld om zelf een nieuw apparaat te kopen. Het leidde tot een onbegrijpelijk geklaag.

Goed nieuws voor bijstandsgerechtigden in de gemeente Groningen. Zij zijn verlost van de ‘mensonterende’ situatie dat de gemeente hen afscheept met tweedehands ijskasten, kookplaten en kleurentelevisies. Voortaan worden er weer, net als vroeger, nieuwe spulletjes bezorgd. Allemaal gratis uiteraard.

Wat ging eraan vooraf? Groningen begon op 1 maart 2014 een proef om mensen met een uitkering in de gemeente voortaan spullen uit kringloopwinkels te geven in plaats van geld om zelf een nieuw apparaat te kopen. Goedkoper en duurzamer, was de gedachte daarachter.

Het gejeremieer dat het plan bij minima en hun zelfbenoemde belangenbehartigers veroorzaakte, was tot ver in de Ommelanden te horen. Zoals iemand op de website van de lokale SP-afdeling schreef: ‘Armgemaakte mensen opschepen met welvaartsresten en afdankertjes is slecht voor het zelfrespect van de minima.’

Een SP-raadslid liet zich tegen de regionale omroep ontvallen dat de partij ‘sowieso tegen tweedehands is omdat minima geen tweederangsburgers zijn’.

Marktplaats

Wat een formidabele onzin – en wat een belediging ook voor werkende mensen die met hun belastingcenten deze gratis apparatuur financieren. Bovendien: wat is er in vredesnaam mis met tweedehands? Maandelijks bezoeken miljoenen Nederlanders sites als Marktplaats.

Als zij tevreden zijn met gebruikte spullen, waarom zouden bijstandsgerechtigden dan opeens veranderen in tweederangsburgers als ze de ijskast van een ander cadeau krijgen? Het tweedehands geld van de gemeenschap – 1.050 euro in de maand voor een alleenstaande in de bijstand – slaan ze toch ook niet af?

Uit een evaluatie van de proef door het bureau Onderzoek en Statistiek Groningen blijkt dat de nieuwe aanpak in veel opzichten een succes was. Volgens ambtenaren wordt er minder gefraudeerd, omdat de ‘cliënten’ geen geld meer op hun rekening kregen, maar in de tweedehandswinkel een ijskast of tv uitkozen.

Opmerkelijk genoeg daalde ook het aantal aanvragen, wat ‘een grote bezuiniging’ opleverde. Lees: als het witgoed niet nieuw is, blieft een deel van de minima het niet.

Gegeven paard

Dat je een gegeven paard niet in de bek mag kijken, gaat voor sommige Groningers met een uitkering niet op. ‘Ik baalde eerst wel toen ik hoorde dat ik een tweedehands wasmachine moest aanschaffen,’ citeert het rapport een van de bijstandsontvangers. ‘Gelukkig zag het er zo goed als nieuw uit.’ Een andere bijstandsgerechtigde liet optekenen: ‘Helaas was het niet mogelijk om een platte televisie te krijgen’.

Onbegrijpelijk dus dat de gemeente de regeling gedeeltelijk terugdraait. Voor andere dan de drie genoemde apparaten blijven minima wel aangewezen op de verguisde ‘welvaartsresten en afdankertjes’.

Het argument om toch weer nieuwe tv’s, ijskasten en kookplaten uit te delen, is dat het prijsverschil tussen tweedehands en nieuw niet groot genoeg zou zijn en de voorraad onvoldoende.

Misschien moet de verantwoordelijke wethouder van GroenLinks in de stad Groningen zelf eens wat vaker een kijkje op websites als Marktplaats nemen. Zijn klagende cliënten kunnen de oude tv’s daar zelfs gratis afhalen.

Elsevier nummer 18, 2 mei 2015

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.