Remko Nods

Pensioenen kraken onder beleid ECB, en ergste moet nog komen

Door Remko Nods - 17 april 2015

Doordat ECB-president Mario Draghi de geldpers op volle toeren laat draaien, komen pensioenfondsen in nood. De kans op nieuwe kortingen op pensioenen wordt met de dag groter.

Van de vijf grootste pensioenfondsen hebben er vier op dit moment te weinig geld in kas om al hun toekomstige verplichtingen na te komen. Hun dekkingsgraad, berekend op basis van de actuele marktrente, is onder de 100 procent gezakt.

De belangrijkste oorzaak is de voortdurend verder dalende rente. Die brengt de pensioenverplichtingen sterk omhoog.

Op korte termijn zullen enkele miljoenen werknemers en gepensioneerden hierdoor merken dat de pensioenen niet kunnen worden aangepast aan de inflatie of de lonen aangepast. Materieel valt die schade nog mee, omdat de inflatie zeer laag is, en de lonen nauwelijks stijgen.

Nieuwe kortingen

Maar de kans op aanvullende maatregelen in 2016, zoals een nieuwe reeks kortingen op de pensioenen, wordt met de dag groter. Als de actuele marktrente zo laag blijft als vandaag, zullen de zogeheten beleidsdekkingsgraden van pensioenfondsen dit jaar verder dalen.

De beleidsdekkingsgraad is namelijk een gemiddelde over twaalf maanden van de actuele dekkingsgraden.

Pensioenfondsen zijn, net als spaarders en levensverzekeraars, de grootste slachtoffers van het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank (ECB). Mario Draghi drukt de tienjaarsrente in Duitsland en Nederland naar bijna 0 procent.

IJverige spaarders

Spaarders krijgen nauwelijks meer rente en pensioenen komen onder druk te staan. In feite hevelt Draghi geld over van vermogenden naar schuldenaren. Dat mag weliswaar noodzakelijk zijn om de schuldenaren, die veel te veel op de pof geleefd hebben, van hun schuldenlast te bevrijden, maar het blijft wrang voor de mensen die ijverig hebben gespaard hebben.

Nog wranger is het dat Nederland het enige land in de eurozone is, dat veel gespaard heeft voor de pensioenen. In Europa hebben ook de Britten en de Zwitsers relatief veel pensioenvermogen opgebouwd, maar die vermogens hebben geen last van Draghi’s draaiende geldpers, omdat ze hun eigen monetaire beleid kunnen voeren.

Wat we nu zien gebeuren – het aantasten van Nederlandse pensioenvermogens – was de grootste angst van monetaire economen, toen in 1999 de euro werd ingevoerd.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.