Afshin Ellian Afshin Ellian

‘Grexit’ is gevaarlijk en moeilijker dan de EU-leiders denken

Door Afshin Ellian - 22 juni 2015

Bij een gedwongen vertrek uit de eurozone is de Griekse chaos compleet, met alle gevaarlijke gevolgen van dien. Welk scenario wacht de Grieken? Staat Athene binnenkort in brand?

Het Griekse drama duurt voort. De Grieken haalden binnen 24 uur ruim 3 miljard euro van hun eigen banken, waarop de Europese Centrale Bank (ECB) besloot om 3 miljard euro aan de Griekse banken te lenen.

Die banken hebben weer voldoende in kas. De ECB leende de Griekse banken al miljarden om hen te redden. De Griekse regering heeft geen enkele poging gedaan om via een noodwet een bankrun te voorkomen en zet zo anderen onder druk.

Complete chaos

Het is niet logisch dat de ECB geld overmaakt aan Griekse banken, er is namelijk nog geen politiek-financiële overeenkomst tussen de Griekse overheid en haar schuldeisers. De ECB maakte het geld over omdat de Griekse banken anders niets meer zouden kunnen uitkeren, wat zou leiden tot complete chaos.

De ECB heeft zonder een duidelijke politieke afspraak geld uitgeleend omdat ze niet te boek wil staan als de instantie die de Griekse apocalyps heeft veroorzaakt. En de socialistische Griekse regering kijkt lachend toe.

De Griekse socialisten hebben de Europese Unie (EU) en de ECB gegijzeld. Het Griekse drama dreigt een gijzelingsdrama te worden.

Communistisch

De Griekse premier Alexis Tsipras heeft een voorstel neergelegd bij de leiders van de Europese Unie. Hij is van mening dat dit voorstel moet worden gezien als de ‘definitieve oplossing’ voor de impasse tussen Grieken en zijn geldschieters.

Tsipras voegde eraan toe dat oplossing van het probleem niet meer kan worden uitgesteld. En dat zegt de Griekse communistische premier!

Nieuwe verkiezingen

Eigenlijk is het heel simpel: socialisten moeten hun kiezers vertellen dat zij de kern van hun beloftes niet kunnen nakomen. Maar dat willen ze niet zeggen. In plaats daarvan nodigt de regering aan de vooravond van de onderhandelingen in Brussel de Grieken uit om bij het parlementsgebouw te demonstreren.

Griekenland is een Weimarrepubliek aan het worden. Premier Tsipras zei recentelijk dat als zijn regering niet met Europa tot een overeenkomst komt, er wellicht nieuwe verkiezingen moeten komen.

Besluiteloos

Dat deden ze in Weimarrepubliek ook – en het heeft niets goeds voortgebracht. Bovendien zullen de Griekse schulden alleen maar toenemen. De EU-leiders zijn al even besluiteloos als de Grieken.

En in het geval een ‘Grexit’, kijken Europese leiders slechts vanuit hun eigen perspectief en niet vanuit het perspectief van Griekenland naar de zaken. Dit zal ik nu toelichten.

De Europese leiders kijken voornamelijk naar de gevolgen voor hun eigen landen. En die consequenties zijn nogal negatief. Maar het is ook relevant om te kijken welke gevolgen de uitzetting van Griekenland uit de eurozone voor de Grieken zelf op korte termijn zou kunnen hebben.

Speculatie

Wat ik ga nu schrijven, is pure speculatie op grond van de bestaande ervaring met de EU-leiders en de toestand in Griekenland.

Op een gegeven moment raakt het geduld op, en mislukken de onderhandelingen. Er wordt aangekondigd dat Griekenland uit de eurozone wordt gezet. Er vloeit geen geld meer naar Griekenland. Dit is het chaotische scenario.

In een wat rustiger scenario neemt de eurogroep een geheime beslissing, die achter gesloten deuren wordt besproken met de Griekse regering: vrienden, we gaan uit elkaar, en daarvoor moeten we een paar weken zwijgen totdat jullie jullie eigen munt hebben geproduceerd.

Maar de Grieken kunnen het geheim niet bewaren en het besluit ligt binnen een paar dagen op straat.

Laten we de situatie in de Griekse straten en huizen proberen voor te stellen. Met een beetje fantasie kunnen we de gebeurtenissen raden.

Woedende massa

Een woedende massa gaat de straat op. Sommige gaan naar de ambassades van de eurolanden om ze in brand te steken. Anderen bezetten het parlementsgebouw. De banken zullen in handen vallen van de massa. En ook overheidsgebouwen zullen het moeten ontgelden.

Daarnaast komen de extreme krachten de straat op om hun wil te laten gelden. Als de regering de noodtoestand niet afkondigt, moet het Griekse leger dat doen.

Zondebok

Ditmaal zal Athene niet door de Perzen, maar door de Grieken zelf in brand worden gestoken.

Als het zo zal gaan, is het niet onbegrijpelijk dat Griekenland opnieuw door een kolonelsregime wordt geregeerd. Ik hoop van harte voor die volksverhuizers dat ze niet meer naar Griekenland zullen reizen: vreemdelingen dienen immers als de perfecte zondebok.

Ik zie rook aan de horizon van Athene. Een ‘Grexit’ is gevaarlijker en ingewikkelder dan thans wordt gedacht in Brussel.

Waar geld en geduld opraakt, dreigt de natuurtoestand te ontstaan.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.