Fred Sengers

Ook monetair mag China zich inmiddels een grootmacht noemen

Door Fred Sengers - 03 december 2015

De yuan hoort voortaan bij reservevaluta in het internationale betalingsverkeer. Mooi voor China, maar het brengt ook plichten met zich mee

Afgelopen maandag besloten de 188 leden van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) om de Chinese yuan (of renminbi, zoals die officieel heet) toe te voegen aan het lijstje van vier sterke munten die als reservevaluta dienen voor het internationale betalingsverkeer.

Vroeger hielden centrale banken hun reserves aan in goud, later ook in dollars. Op die manier werden de reserves losgekoppeld van de nationale munt, waarvan de waarde soms sterk kon fluctueren.

Verzilveren

In 1969 introduceerde het IMF de speciale trekkingsrechten (SDR), een fictieve rekeneenheid bestaande uit een mix van sterke munten. Lidstaten kunnen daarmee hun onderlinge betalingsverkeer en met het IMF verrekenen in een stabiele rekeneenheid en trekkingsrechten verzilveren in de munten waaruit het mandje is samengesteld. Op die manier wordt het veiliger en dus goedkoper elkaar geld te lenen.

De yuan krijgt direct een aandeel van 10,92 procent in het mandje. Groter dan het aandeel van de Japanse yen (8,33 procent) en het Britse pond (8,09 procent). De toetreding van de Chinese munt gaat grotendeels ten koste van de euro (min 6,5 procent). Het aandeel van de dollar blijft vrijwel ongewijzigd (41,73 procent).

Eisen

Veel economen denken dat de beslissing om de yuan toe te voegen aan het IMF-mandje te vroeg komt. Strikt genomen voldoet de Chinese munt momenteel maar aan één van de drie criteria.

Om als reservemunt van het IMF te kunnen dienen, moet een valuta namelijk aan een aantal eisen voldoen. Er moet wereldwijd voldoende met de munt worden afgerekend, er moet internationaal veel in de valuta worden gehandeld en de munt moet vrij verhandelbaar zijn.

In de praktijk voldoet de yuan momenteel alleen aan de eerste eis. Op de andere twee punten is de afgelopen jaren wel vooruitgang geboekt. China heeft verdragen gesloten waardoor andere landen ook in de yuan kunnen handelen.

Bandbreedte

En de koers van de yuan is naar een niveau gebracht waarmee de werkelijke waarde is bereikt. Vervolgens is de bandbreedte waarbinnen de yuan kan worden verhandeld, verruimd tot 2 procent. De koers van de yuan wordt echter nog dagelijks door de Chinese centrale bank vastgesteld.

Het IMF kan statutair maar eens in de vijf jaar de samenstelling van zijn SDR veranderen. Blijkbaar vinden de leden dat nog eens vijf jaar wachten geen recht doet aan de positie die China’s munt inmiddels inneemt in het internationale betalingsverkeer.

Wel heeft het IMF de verwachting uitgesproken dat de Chinese centrale bank de tijd tot het moment dat de yuan effectief deel uitmaakt van de SDR (1 oktober 2016) gebruikt om hervormingen door te voeren.

Symbolisch

Hoewel de beslissing van het IMF vooral symbolische waarde heeft, zijn er wel degelijk een aantal praktische consequenties. Internationale handel zal vaker worden afgerekend in de Chinese munt, wat gunstig is voor Made in China.

Centrale banken en grote institutionele beleggers zullen een deel van hun reserves in yuans gaan aanhouden. Het wordt aantrekkelijker yuans te lenen.

Wat het niet betekent, is dat de yuan de dollar verdringt als belangrijkste internationale betaalmiddel. Daarvoor zijn de onzekerheden van de Chinese economie de komende jaren nog te groot.

Maar het keurmerk van het IMF maakt wel een einde aan de discussie over de waardering van de yuan. Veel landen (en trouwens ook multinationals met tegenvallende cijfers) klagen over de koers die in hun ogen kunstmatig laag wordt gehouden om China’s internationale concurrentiepositie te begunstigen.

Verlanglijstje

Iedereen die zaken doet met China weet dat de munt de afgelopen jaren aanzienlijk duurder is geworden. Het IMF zegt nu klip en klaar dat de koers die door de Chinese centrale bank wordt vastgesteld, reëel is. China kan dat bevestigen door de koers binnenkort helemaal vrij te laten bewegen.

En als we dan toch een verlanglijstje maken: het zou de financiële markten veel waard zijn als de Chinese centrale bank beter gaat communiceren over zijn beleid.

De nieuwe status van de yuan vraagt om transparantie, in de vorm van regelmatige persconferenties van centrale bankier Zhou Xiaochuan om zijn beslissingen toe te lichten. Zoals Janet Yellen van de Fed en Mario Draghi van de ECB dat ook doen.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.