economie

Veiliger dan aandelen

Door Remko Nods - 14 augustus 2013

Beleggen in obligatiefondsen is minder riskant dan in aandelenfondsen, maar in tijden van stress op de financiële markten kunnen de koersen toch heftig bewegen.

Een obligatie is een verhandelbare schuldbekentenis. Meestal van een overheid, een bedrijf, een bank of verzekeraar, of van grote organisaties, zoals de Wereldbank.

Obligaties vormen de kern van iedere goed samengestelde beleggingsportefeuille. Pensioenfondsen beleggen doorgaans 50 tot 65 procent van hun vermogen in obligaties. Levensverzekeraars beleggen vaak wel 85 procent van de geïnde premies in obligaties.

Fondsen

Particuliere beleggers kopen veelal niet zelf obligaties, maar steken hun geld in beleggingsfondsen, die uitsluitend in obligaties beleggen. De grote banken en vermogensbeheerders als Robeco bieden er verschillende aan.

Sommige obligatiefondsen beleggen uitsluitend in staatsobligaties, sommige uitsluitend in bedrijfsobligaties. Er zijn ook fondsen die een mix kiezen van alle categorieën.

De belangrijkste categorieën zijn:

Staatsobligaties van ontwikkelde landen
Staatsobligaties van opkomende landen
Bedrijfsobligaties van hoge kwaliteit (investment grade)
Bedrijfsobligaties van lagere kwaliteit (speculative grade, of high yield)
Overige credits, zoals hypotheekobligaties en andere asset backed securities

Koersen

Obligatiekoersen dalen als de marktrente stijgt, en de koersen stijgen als de marktrente daalt. Hoe langer de resterende looptijd van de obligatie, hoe sterker de gevoeiligheid voor rentebewegingen.

Beheerders van obligatiefondsen ontwikkelen daarom een rentevisie. Als ze verwachten dat de marktrente gaat stijgen, verkorten ze de gemiddelde looptijd van hun obligatieportefeuille om zo de koersdalingen te beperken. Als ze een rentedaling verwachten, verlengen ze juist de gemiddelde looptijd.

Bedrijfsobligaties zijn niet alleen gevoelig voor veranderingen van de marktrente, maar ook voor een verbetering of verslechtering van de kredietwaardigheid van de onderneming, die de obligaties heeft uitgegeven.

Beheerders

De kredietwaardigheid wordt regelmatig beoordeeld door kredietbeoordelaars – ook wel rating agencies genoemd – zoals Standard & Poor’s en Moody’s. Zij geven de meeste bedrijfsobligaties een rating.

Een onverwachte verlaging van een rating kan de koers van de bedrijfsobligatie fors onder druk zetten. Een hogere rating is gunstig voor de koers.

Beheerders van obligatiefondsen doen hun werk uiteraard niet voor niks. Ze claimen een beheersvergoeding van 1 tot 1,5 procent van het beheerde vermogen per jaar. Dat is behoorlijk hoog, want het rendement van obligatiefondsen is vaak bescheiden. Bovendien slagen slechts weinig beheerders er in om betere beleggingsprestaties te leveren dan de obligatiemarkt als geheel.

Risico

Op dit moment zijn er veel beleggers die de aandelenmarkt nog te riskant vinden om in te stappen. Ze stallen hun geld daarom in obligaties.

Daardoor zijn sommige categorieën obligaties, zoals high yield bedrijfsobligaties en staatsobligaties van opkomende landen behoorlijk duur geworden. Sommige analisten zien zelfs een zeepbel in de markt voor high yield bedrijfsobligaties.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.