economie

Vijf oorzaken waardoor u onbewust meer fooi geeft

Door Tomasz Blom - 04 april 2014

Veel Nederlanders zullen zich komende lente en zomer weer het hoofd breken over de vraag: hoeveel fooi moet ik geven? Verschillende onderzoeken tonen aan dat de hoogte van het tipgeld niet uitsluitend wordt beïnvloed door de kwaliteit van de service.

Velen vinden het geven van de juiste fooi – niet te hoog, niet te laag – vaak een lastige kwestie. Etiquette-specialist Amy Groskamp-Ten Have schreef al in 1939 in haar boek Hoe hoort het eigenlijk: ‘Zoowel zij, die te weinig als zij, die teveel fooien geven doen blijken, dat zij hun wereld niet kennen.’

Een onderzoek van DirectResearch in opdracht van Groupon begin dit jaar, bracht aan het licht dat ruim een op de vijf Nederlanders tussen de 7,6 en 15 procent fooi geeft. Een op de drie tipt 5 tot 7,5 procent en het overgrote deel (43 procent) minder dan 5 procent.

Uit wetenschappelijke studies blijkt dat deze percentages makkelijk zijn te beïnvloeden.

Voor fooi-gevers en -ontvangers zet elsevier.nl de opmerkelijkste onderzoeken naar het geven van tipgeld op een rij:

1. Aanraking

Een onderzoek van Crusco en Wetzel toont aan dat gasten een hogere fooi geven als ze subtiel worden aangeraakt tijdens het afrekenen. Een aanraking van de schouder verhoogt het tipgeld gemiddeld met 2 procent en kort handcontact doet de fooi met 4 procent stijgen.

De verhoging is het sterkst bij vrouwelijke bediening in combinatie met mannelijke gasten. De wetenschappers noemen het gevonden effect ‘De Midas-aanraking’.

2. Tekenen

Studies bewijzen dat het helpt om iets op de rekening te schrijven of te tekenen. In 1995 liet een experiment zien dat een handgeschreven ‘dank u’ op het bonnetje het tipgeld met 11 procent laat stijgen.

Een jaar later tonen dezelfde onderzoekers een vergelijkbaar effect door de ober een smiley op de rekening te laten tekenen. Vrouwen ontvangen 19 procent meer, maar mannen krijgen opvallend genoeg minder fooi.

Nicolas Guéguen en Patrick Legoherel bewijzen in 2000 aan dat barmannen die een zonnetje op de bon tekenen, vaker en meer fooi ontvangen.

3. Aantrekkelijkheid

Het blijkt dat vrouwelijk personeel met blond haar kan rekenen op hogere fooien. Het onderzoek door Michael Lynn onthult verder dat – niet geheel verwonderlijk – de cupmaat en de aantrekkelijkheid van de serveerster een positieve invloed op tipgeld hebben. Daarnaast komt naar voren dat vrouwen in de dertig de hoogste fooien ontvangen.

Nicolas Guéguen en Celine Jacob vullen aan dat vrouwelijk personeel in rode kleren meer fooi ontvangt dan collega’s in zwarte, witte, groene, gele of blauwe kleren.

4. Haar

JeriJayne Stillman en Wayne Hensley ontdekken in 1980 dat vrouwen die een bloem in hun haar dragen meer fooi ontvangen. In 2012 herhalen onderzoekers dit experiment door vrouwelijk personeel een baret te laten dragen.

De resultaten tonen aan dat het percentage fooi-gevende mannen stijgt van 30,9 naar 41,2 procent. Vrouwelijk fooi-gedrag blijkt nog gevoeliger voor een baret en stijgt van 26,4 naar 40,5 procent.

5. Ooghoogte

Een studie uit 1993, laat zien dat het helpt het om door de knieën te zakken tijdens het opnemen van een bestelling. Uit het onderzoek blijkt dat de fooi gemiddeld met zo’n 25 procent stijgt op het moment dat gasten op gelijke hoogte in de ogen gekeken worden.

Volgens Kathi Tidd en Joan Lockhard kan het bedienende personeel dit effect versterken door breeduit met ontblote tanden te glimlachen.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.