Lichaam & Geest Premium Corner

Koffie daagt het brein uit

Door Jop de Vrieze - 05 maart 2018

Koffie houdt u scherp tijdens het werk, maar hoe eigenlijk? Wetenschappers beginnen het beetje bij beetje te begrijpen.

In Nederland op zoek gaan naar een kantoor zonder koffieapparaat, is als speuren naar een kroeg zonder bier. De twee zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Koffie, zo zal vrijwel iedereen beamen, sleept de mens door de vroege morgen en de dipjes van de middag heen.

Maar hoe gebeurt dat eigenlijk? De belangrijkste actieve component in koffie, cafeïne, kan de bloeddruk verhogen, maar doet dat slechts tijdelijk en vooral bij mensen die de drank niet vaak nuttigen. De ware verkwikkende effecten voltrekken zich, niet verrassend, in de hersenen.

Mechanismen in detail in kaart

Onderzoekers van de Vrije Universiteit in Amsterdam publiceerden recent een artikel in Frontiers in Pharmacology, waarin ze een van de mechanismen in detail in kaart brachten. Ze bestudeerden menselijke hersencellen afkomstig van epilepsiepatiënten. Bij die patiënten was wat hersenweefsel weggehaald om de epileptische klachten weg te nemen, waarbij ook wat gezond weefsel meekomt.

De werking van het brein is onlosmakelijk verbonden met leiderschap. Om mensen goed te kunnen aansturen, moeten we eerst begrijpen hoe zij in elkaar zitten. De Collegereeks Psychologie van leiderschap geeft inzicht in de psychologische kant van leiderschap en (on)bewust menselijk gedrag. Deze collegereeks is ontwikkeld door Elsevier Weekblad en Nyenrode Business Universiteit.

De hersencellen kunnen nog ongeveer een dag in het lab ‘overleven’, zoals bloemen in een vaas. Tijdens die dag gaven de onderzoekers de cellen een lichaams­eigen stofje, adenosine, dat vermoeidheidssignalen afgeeft, en cafeïne. Vervolgens bestudeerden ze het effect ervan.

Een van de belangrijkste effecten van cafeïne in de hersenen dankt het stofje aan het feit dat het kan binden aan de celreceptoren voor adenosine. Adenosine komt vrij als hersencellen langdurig actief zijn – bijvoorbeeld wanneer we langdurig dezelfde taak doen, zoals staren naar een beeldscherm – en zorgt ervoor dat we ons duf gaan voelen.

Laden…

Onbeperkt Elsevier Weekblad lezen?

Lees elke week meer dan 70 nieuwe premium artikelen al vanaf 8 euro per maand. Bekijk onze abonnementen.

Verder lezen?

U hebt momenteel geen geldig abonnement. Wilt u onbeperkt alle artikelen en edities van Elsevier Weekblad lezen? Dat kan al vanaf 8 euro per maand. Bekijk onze abonnementen.

Word abonnee

Er ging iets fout

Uw sessie is verlopen

Wilt u opnieuw

Premium Corner

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.