kennis

Hoe deze app oorlogsmisdadigers opspoort

Door Nina Bogosavac - 08 juni 2015

Of beelden van delicten of oorlogsmisdaden echt of gemanipuleerd zijn, is vaak een heikel punt in rechtszaken en oorlogstribunalen.
Berechting op basis van opnamen wordt daardoor vaak onmogelijk gemaakt.

Een gemis, vindt de Londense advocatenorganisatie International Bar Association (IBA). Zij lanceert een app voor de mobiele telefoon die slachtoffers van misdaden meer kans moet geven in de rechtszaal.

In het huidige tijdperk waarin miljarden mensen wereldwijd een smartphone hebben, worden video-opnamen steeds belangrijker als bewijsmateriaal in rechtszaken. Maar of beelden echt zijn of al dan niet gemanipuleerd is nu vaak niet vast te stellen.

Daarom lanceert de IBA maandag een gratis app voor de Android mobiele telefoon die slachtoffers van misdaden tegen de menselijkheid meer kans moet geven in de rechtszaal. De applicatie moet het verifiëren van videobeelden makkelijk maken.

Wat doet de eyeWitness to Atrocities (oogetuigen van wreedheden) app precies?

1. Gerechtigheid

De innovatieve software is in eerste instantie gericht op het berechten van de verantwoordelijken voor oorlogsmisdaden, marteling of genocide – wettelijk vastgelegd de ergste vorm van misdaad. De app wordt in de toekomst mogelijk uitgebreid tot een manier om misbruik onder paramilitaire groepen of veiligheidsdiensten aan de kaak te stellen.

Het idee voor de applicatie kwam nadat aanklagers beroep deden op omstreden beelden van de vermeende executie van gevangen Tamil strijders tijdens de eindfase van de burgeroorlog in Sri Lanka.

Ondanks uitgebreide forensische analyse kon de echtheid van de beelden niet worden vastgesteld, zodat de soldaten niet op basis van die opnamen konden worden berecht.

2. Wereldwijd

Een tijdstempel en GPS-locatie van de opgenomen beelden worden gecodeerd en later geüpload naar databanken van het systeem. Dit laatste kan overal in de wereld.
Aan noodsituaties of een dreigende telefooninname is ook gedacht: het is mogelijk om de opgenomen en opgestuurde beelden volledig te wissen. Er is ook een geprogrammeerde ‘paniek-knop’ waarmee de gebruiker de app zelf kan verwijderen. Volgens Lexis Nexis, een Engelse data-bank die in samenwerking met de IBA de software ontwikkelde, zal een team van advocaten de beelden bekijken en op basis daarvan beslissen of een zaak naar een internationaal tribunaal kan.

3. Afschrikmiddel

De voormalige Zuid-Afrikaanse rechter en internationale oorlogsmisdadenaanklager Richard Goldstone was betrokken bij de totstandkoming van de app en zegt weinig twijfel te hebben dat de beelden gemaakt via de app zullen worden toegelaten als bewijsmateriaal in nieuwe zaken. ‘Hun herkomst zal buiten kijf staan.’

Tegen de Britse krant The Guardian zei hij: ‘Als er tegenwoordig een demonstratie in Egypte op het Tahrirplein van 10.000 mensen is, zullen ongeveer 6.000 van hen een smartphone hebben. We zullen in staat zijn om te bekijken wat er precies gebeurt.’

Goldstone zei te hopen dat het programma zal fungeren als een afschrikmiddel. ‘Politie en veiligheidsdiensten zullen weten dat het hun carrière zal beïnvloeden als ze buitensporig geweld uitoefenen of burgers aanvallen.’

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.