kennis

Vijf tips om een nepaccount op tijd te herkennen

Door Servaas van der Laan - 31 juli 2015

Danny D. gebruikte foto’s van een nietsvermoedende Amerikaanse jongen van 19 om een 13-jarig meisje te lokken. Dit zijn vijf tips voor kinderen, en anderen, om een nepaccount voortijdig te kunnen herkennen.

Het stelen van iemands identiteit is strafbaar, maar komt toch regelmatig voor. Vaak gaat het om financiële criminaliteit, maar nepaccounts zijn ook een geliefd middel onder zogeheten ‘catfishes’ en kinderlokkers.

Zo gebruikte Danny D. de foto’s van een nietsvermoedende jongen uit de Verenigde Staten om een meisje van 13 te lokken. Het meisje dacht dat ze met een stoere jongen afsprak, maar in werkelijkheid kwam ze terecht bij een 41-jarige man. Hier zijn vijf tips voor kinderen, en anderen, om een nepaccount voortijdig te herkennen.

  1. Check de ‘vrienden’: Het is verdomd lastig om je online uit te geven voor iemand die niet bestaat. Als een persoon in werkelijkheid niet bestaat, zijn er ook geen echte vrienden. Ga bij accounts op sociale media dus altijd de vrienden of contacten na van deze persoon. De alarmbellen moeten afgaan wanneer er weinig contacten zijn, of wanneer er bijvoorbeeld veel bekende Nederlanders of andere verdachte accounts onder de vrienden staan. Kijk ook naar reacties bij foto’s. Lijken deze reacties betrouwbaar? Komen ze van leeftijdsgenootjes? Klik vooral door op deze contacten, want een geraffineerde ‘catfish’ of kinderlokker zorgt ervoor dat zijn nepaccount wordt gesteund door andere nepaccounts.
  2. Controleer de foto’s: Zorg er altijd voor dat je zeker weet dat de foto’s écht zijn. Hier zijn op internet handige middelen voor. Op de website Tineye kun je controleren of de foto’s niet ook ergens anders op internet staan. Ook kun je via Google Images nagaan welke foto’s op de gebruikte foto’s lijken. Staat er een andere naam bij de foto? De kans is groot dat het om een nepaccount gaat. Kijk ook goed naar wie er op de foto’s staan. Hebben de personen altijd een zonnebril op? Dat is verdacht. Of zijn het veel groepsfoto’s? Ook dat kan verdacht zijn. Een geraffineerde kinderlokker tagt zichzelf op groepsfoto’s, omdat de eigenaar van de foto dan vaak niet kan controleren of die persoon aanwezig was. Raadpleeg bij twijfel altijd vrienden of ouders.
  3. Vraag altijd door: Laat je nooit afschepen met een oppervlakkig verhaal. Waar zit de persoon op school? Hoe heten de leraren? Hoe heten zijn vrienden of vriendinnen? Schrijf bij twijfel deze namen op en vraag er op een later moment nog eens naar. Ook de meest ervaren internetfraudeurs maken hier fouten in. Let ook altijd op de gebruikte taal. Het is moeilijk voor een man van 41 om je voor te doen als een tiener. Is het taalgebruik wel erg volwassen? Pas dan op. Gebruik zelf ook ‘slang’ die alleen jouw leeftijdsgenoten of vakgenoten gebruiken en kijk of de persoon begrijpt wat je bedoelt.
  4. Google de berichtjes en naam: Veel kinderlokkers of andere oplichters gebruiken meerdere keren hetzelfde plannetje. Vaak komen dezelfde woorden of zinnen terug in de berichten. Door opvallende woorden, bijvoorbeeld spelfouten of andere rare woorden, in Google in te voeren, kun je erachter komen of het niet ook ergens anders gebruikt wordt. Vaak heeft een persoon al slachtoffers gemaakt en wordt hiervoor op internet gewaarschuwd. Google ook altijd de gebruikte naam. Is er weinig over de persoon te vinden? Het kan dat hij niet actief is op internet, maar zoek dan altijd door. Via Google kun je ook zoeken in een bepaalde periode. Komt de naam bijvoorbeeld een jaar geleden nog niet voor in Google? Wees dan erg op je hoede.
  5. Gebruik je gezond verstand: Dit geldt voor vrijwel alles op het internet. Is deze persoon ‘too good to be true’, pas dan op. Waarom heeft deze knappe persoon opeens interesse in jou en hoe kan het dat hij zulke interessante dingen zegt die alleen jij lijkt te begrijpen? Voor zogeheten internettrollen geldt dat je moet uitkijken wanneer iemand iets zegt dat wel heel erg tot de verbeelding spreekt. Is het een blonde, rijke bankiersdochter die in gewetensnood is gekomen over het gedrag van bankiers? De kans is groot dat achter dit account een verbitterde, anti-kapitalistische activist steekt die de problemen van de financiële wereld onder de aandacht wil brengen. 
    De allerbelangrijkste les is hier: spreek NOOIT zomaar af, ook al lijkt deze persoon betrouwbaar en is het spannend om stiekem af te spreken. Raadpleeg altijd eerst iemand die je vertrouwt. En dat is nooit een persoon die je op internet hebt ontmoet, maar nog nooit in het echt hebt gezien.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.