kennis

In dit lab worden de kilo en de meter bewaard

Door Simon Rozendaal - 01 september 2015

Simon Rozendaal bezoekt het lab waar de kilo, de meter en nog wat standaarden worden bewaard, en durft zich bijna niet te bewegen.

Vroeger was het een zooitje. Elke stad had haar eigen tijd en eenheden. Daarom is in veel oude steden nog een waag en kennen we nog archaïsche maten zoals de Rijnlandse roede, voet en duim.

Tegenwoordig heersen internationale standaarden zoals de kilo en de meter. Ze worden bewaard in het VSL (Van Swinden Laboratorium) in Delft.

Het luistert nauw hier. Als iets te dicht bij het lab een tramroute zou komen, ontstaan er trillingen die de metingen verstoren. Zelfs de temperatuur wordt tot op eentiende graad geregeld. Als je een paar keer op en neer springt, is de orde verstoord.

Benzine

Bij het VSL wordt extreem nauwkeurig gemeten. Ook ten behoeve van de consument, vertelt directeur Albert Dalhuijsen die Elsevier maar al te graag rondleidt in het lab. ‘Wist u dat we de komende drie jaar een miljoen staatssteun kwijtraken? Dat kan toch niet?’
Alles is hier check, check, dubbelcheck. Bijvoorbeeld in het lab waar aardgas onder 60 bar door dikke leidingen stroomt. Als de Gasunie een paar miljoen kuub levert, tikt een minuscule meetfout behoorlijk aan.

Controleurs

En wat te denken van benzine? Als wij 40,1 liter tanken mag het geen 40,0 zijn. De wet stelt dat benzinepompen jaarlijks moeten worden gecontroleerd. Er zijn bedrijven die daarin zijn gespecialiseerd, maar die moeten op hun beurt ook weer worden gekalibreerd. En wie doet dat? Juist.

Vanzelfsprekend worden ook de con­troleurs van de controleurs gecontroleerd. Het Bureau International des Poids et ­Mesures stuurt soms een kilo naar de ­nationale instituten die dan gewicht plus foutenmarge moeten aangeven. Het VSL zit bij de wereldtop – dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld Slowakije, waar het meten nog in de kinderschoenen staat.

Ja, we mogen trots zijn op dit lab.

Elsevier nummer 36, 5 september 2015

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.