kennis

Bloedtests kunnen kanker in vroeg stadium opsporen

Door Servaas van der Laan - 29 oktober 2015

Onderzoekers van het VU Medische Centrum (VUmc) hebben een techniek ontwikkeld waarmee kankercellen in een vroeg stadium kunnen worden opgespoord aan de hand van een bloedtest. Enkele druppels bloed zijn voldoende om vast te stellen of en waar iemand kanker heeft.

Het onderzoek wordt deze week gepubliceerd in het blad Cancer Cell.

Juiste voorspelling

De onderzoekers baseren hun resultaten op een test met 283 proefpersonen. In 96 procent van de gevallen gaven de bloedtests een juiste voorspelling.

Volgens de onderzoekers bevatten bloedplaatjes, de kleinste bloedcellen die zorgen voor stolling van het bloed, genetisch materiaal van aanwezige tumoren. Aan de hand van dit genetisch materiaal kan worden afgelezen of er kankercellen aanwezig zijn en waar die zich dan bevinden.

Controle

Het onderzoek, dat onder leiding staat van een Nederlands team, maar waaraan wetenschappers van over de hele wereld hebben meegewerkt, is intussen gecontroleerd in een validatiestudie. Ook hier kwamen vergelijkbare resultaten naar voren.

De bevindingen zullen nu moeten worden gevalideerd in een onderzoek met grotere groepen over een aantal jaar. De onderzoekers verwachten dat de bloedtests over vijf jaar beschikbaar zullen zijn.

Bedrijven

Eén van de personen achter het onderzoek is de Duits-Nederlandse universitair hoofddocent Thomas Würdinger die zijn eigen lab heeft in het Vumc. Würdinger heeft zijn uitvindingen vast laten leggen in octrooien. Zijn bedrijf thromboDx zal de bloedtesten gaan leveren. Collega-onderzoeker Michiel Pegtel, die gespecialiseerd is in het opsporen van tumoren aan de hand van urinetests, heeft onlangs ook zijn eigen bedrijfje exBiome opgericht. ‘Het is de enige manier waarop we dit verder kunnen ontwikkelen,’ legt Würdinger uit in een interview met NRC Handelsblad.

Binnen een dag

Huidige opsporingsmethoden voor kanker, zoals scans en klassieke weefselbiopten, kosten veel tijd, zijn moeilijk uit te voeren en duur. Ook is het afnemen van weefsel voor patiënten zwaar, terwijl met ct-scans alleen vrij grote tumoren op te sporen zijn, stellen de onderzoekers.

Met de nieuwe test, waarmee kanker uit het bloed wordt ‘gelezen’, is de uitslag binnen een dag bekend. De prijs van een test zal in het begin rond de duizend euro liggen, maar dat kan lager worden als er meer gebruik van worden gemaakt.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.