kennis

9 leugens en overdrijvingen over het klimaat

Door Simon Rozendaal - 04 december 2015

Het doel heiligt de middelen en dus overdrijven klimaatactivisten nog wel eens. Dit zijn negen welbekende overdrijvingen en leugens op rij.

  • De zeespiegel zal 7 meter stijgen – Die claim is gebaseerd op de mogelijkheid dat het landijs op Groenland smelt. In de eerste plaats is het tegenwoordig op Groenland vaak kouder dan in de jaren veertig van de vorige eeuw. Belangrijker is dat activisten suggereren dat het smelten van Groenland aanstaande is.
    Welnu, iedere deskundige weet dat als dit al zou gebeuren, het pas over duizenden jaren is. De vraag is dan hoe ernstig zo’n dreiging nog is, gegeven het feit dat in het verleden de zee ook met 1 tot 2 meter per duizend jaar steeg. Tienduizend jaar geleden was de zeespiegel zelfs 120 meter lager dan nu.
  • De Zuidpool brokkelt af – Wie kent ze niet, de foto’s van afbrokkelende ijsschelven op Antarctica? De temperatuur op de Zuidpool zou dramatisch aan het stijgen zijn. Nooit wordt daarbij verteld dat dit slechts klopt voor een schiereiland op West-Antarctica.
    Verreweg het meeste Zuidpoolijs bevindt zich echter op Oost-Antarctica. Daar stijgt de temperatuur niet. Ook wordt er niet bij verteld dat het op het bewuste schiereiland altijd dooit in de zomer.
  • Het gaat slecht met de ijsberen – Het is de ultieme illustratie van de klimaatcrisis: een eenzame ijsbeer op een schots, dobberend in de grote oceaan. Oh, wat zielig. Helemaal als in het onderschrift van de foto staat dat er zoveel ijsberen verdrinken doordat door de opwarming van de aarde de Noordpool veel minder zeeijs heeft.
    Los van het feit dat ijsberen allesbehalve aaibare schatjes zijn, het klopt niet dat het zo slecht gaat met hun populatie. Sinds de jacht in de jaren zestig is afgeschaft, verdrievoudigde het aantal ijsberen.
  • Het is nog nooit zo warm geweest als nu – Nog nooit in de afgelopen duizend jaar zou het zo warm zijn geweest als nu. Met de grafiek die daarbij wordt gepresenteerd, is gesjoemeld.
    Er zijn dusdanige computermodellen toegepast dat er altijd een hockeystick­achtige grafiek ontstond. Maar naar alle waarschijnlijkheid was het in de Middeleeuwen even warm, zo niet warmer.
  • Op de Kilimanjaro ligt vrijwel geen ijs meerDe Volkskrant publiceerde in 2005 op de voorpagina een foto van de ­Kilimanjaro. Afrika’s hoogste berg zou bijna sneeuwvrij zijn door het broeikaseffect.
    In werkelijkheid smelt de sneeuw op de berg door de ontbossing die in deze contreien al honderd jaar gaande is. Kale grond houdt nu eenmaal meer warmte vast dan beboste grond.
  • Katrina kwam door het broeikaseffect – De orkaan Katrina, die ervoor zorgde dat in 2006 een groot deel van New Orleans werd overspoeld, is niet veroorzaakt door de klimaatverandering. De hoeveelheid orkanen neemt ook niet echt toe.
    Het lijkt misschien zo, omdat verzekeringsmaatschappijen steeds meer geld moeten uitkeren. Dat komt echter doordat mensen dichter bij zee wonen dan vroeger en duurdere spullen in huis hebben.
  • De Sahel verdroogt – De verwoestijning vlak onder de ­Sahara, het zogeheten Sahelgebied, veroorzaakte in de jaren zeventig en tachtig grote honger en sterfte. Sindsdien echter is de Sahel aan het vergroenen, blijkt uit satellietfoto’s.
  • De temperatuur blijft maar stijgen – Sinds 1998 neemt de wereldwijde temperatuur niet meer toe. In feite is sprake van een lichte afkoeling. Het eerste decennium van de eeuw kent nog steeds jaren met warmterecords, maar 1998 is niet meer overtroffen.
  • Ook de relatie tussen roken en kanker werd ontkend – In de film An Inconvenient Truth zegt Gore dat het ontkennen van de relatie tussen CO2 en de temperatuur vergelijkbaar is met het ontkennen van de relatie tussen roken en longkanker in de jaren vijftig van de afgelopen eeuw. Ook Nederlandse politici, onder wie oud-staatssecretaris van Milieu ­Pie­ter van Geel (CDA), gebruikten deze vergelijking. Maar ze klopt niet. Zo werd in de film van Gore een miljoenen jaren oude relatie tussen CO2 en temperatuur getoond. Helaas voor Gore was destijds de causaliteit volslagen omgedraaid. Pas honderden jaren nadat de temperatuur was gestegen, nam de kooldioxideconcentratie toe. Voor wie dit muggenzifterij vindt, is juist de parallel met roken en longkanker interessant: het betekent dat Al Gore suggereert dat mensen beginnen met roken als ze eenmaal longkanker hebben.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.