kennis

Bestaan van Einsteins zwaartekrachtgolf bewezen: wat betekent dit?

Door Elif Isitman - 11 februari 2016

Einsteins ‘rimpelingen in de ruimtetijd’, oftewel zwaartekrachtgolven, blijken te bestaan. Amerikaanse detectoren hebben de golven in september waargenomen.

Aanvankelijk werd gedacht dat het om een meetfout ging, maar na doorrekenen bleek dat het geen meetfout was maar een echte zwaartekrachtgolf, maakte wetenschapper David Reitze, natuurkundige aan de Universiteit van Florida en hoofd van het Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory (LIGO) waar de detectoren van zijn, donderdag bekend.

Botsing

Albert Einstein deed deze voorspelling honderd jaar geleden al. De golf die in september werd waargenomen is afkomstig van twee zwarte gaten die 1,3 miljard jaar geleden op elkaar zijn geklapt en zijn samengegaan.

Elk zwarte gat was ongeveer 150 kilometer in doorsnede, maar woog dertig keer zoveel als onze zon. De twee gaten botsten met de helft van de snelheid van het licht op elkaar, aldus Reitze.

Trillen

Wat betekent dit precies? Volgens Einstein vormen ruimte en tijd één geheel. Hij doopte dit concept ‘ruimtetijd’. Volgens de theorie kan ruimtetijd trillen, en uit dat zich in de vorm van een zogenaamde zwaartekrachtgolf. Daar zijn wel heftige gebeurtenissen voor nodig. Een voorbeeld daarvan is een botsing van twee zwarte gaten.

Als zoiets gebeurt, kaan de schokgolven het heelal door. Dit is te vergelijken met de rimpelingen in een vijver nadat daar een steentje in wordt geworpen. Bij een rimpeling rekt de ruimte enigszins uit of krimpt hij, iets wat nauwelijks meetbaar is. Hierdoor is het pas honderd jaar na dato gelukt om de golven te meten met geavanceerde laserapparatuur.

Wetenschappers zijn laaiend enthousiast over de ontdekking. Gesproken wordt van een ‘nieuw zintuig’ bij het uitvoeren van metingen in de ruimte. Hiermee kunnen dingen gezien worden die tot nu toe nog verborgen bleven, zoals objecten die geen licht uitstralen. Reitze vergelijkt het met een dove die opeens kan horen: ‘We openen hiermee een raam naar het universum’.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.