Simon Rozendaal

Waarom zijn antroposofen tegen vaccins en voor homeopathie?

Door Simon Rozendaal - 12 augustus 2013

Antroposofen noemen zichzelf ‘wijs’. Wanneer zij het mazelenvaccin weigeren, is dat kwalijker dan wanneer bevindelijk gereformeerden dat doen. Het vaccin vormt namelijk een toppunt van verlichting en beschaving.

Er is een amusante parallel tussen homeopathie en vaccinatie. Dat is niet zo gek, want beide ideeën zijn ongeveer tegelijkertijd ontstaan en takken van dezelfde boom.

Wat ze gemeen hebben, is dat er met een minieme hoeveelheid van iets dat in principe schade kan aanrichten, wordt gepoogd om groter onheil te voorkomen dan wel weg te nemen.

Bij homeopathie gaat het ongeveer als volgt: de homeopaat luistert wanneer jij je klachten vertelt en trekt dan de conclusie dat de symptomen duiden op iets dat door selenium of kwik (ik noem maar wat) is veroorzaakt. Vervolgens schrijft hij dat bewuste stofje in sterke (en soms zelfs vrijwel oneindige) verdunning voor.

Paraat

Bij een vaccin worden eveneens zeer kleine hoeveelheden van iets dat in principe kwalijk is (een ziekteverwekker) in het lichaam gebracht. De gedachte hierachter is dat aldus het afweerstelsel leert om die ziekteverwekker te herkennen en aan te vallen.

Wanneer de ziekteverwekker in kwestie later in groten getale het lichaam aanvalt, dan is het afweerleger paraat.

Natuurlijk zijn er ook grote verschillen tussen homeopathie en vaccinatie. Van homeopathie is nog nooit aangetoond dat het meer doet dan het placebo-effect; van vaccinatie is keer op keer aangetoond dat het werkt (al is het ene vaccin, bijvoorbeeld dat tegen mazelen, effectiever dan het andere, bijvoorbeeld dat tegen griep).

Verder is de verdunning bij homeopathie doorgaans veel groter dan bij vaccinatie en soms zelfs zo groot dat er geen enkel atoompje van de werkzame stof meer aanwezig is.

Pikant

Ten slotte zitten in een vaccin ook nog vaak hulpstoffen. Die hebben doorgaans het effect dat ze het afweerstelsel attenderen op de ziekteverwekkers in het vaccin. Een signaal: hallo daar, afweercellen, jullie moeten hier zijn!

Sommige mensen denken dat die hulpstoffen giftig zijn, maar in wezen zijn ze bijzaak. De ziekteverwekkers zijn de essentie van een vaccin.

Dat er een overeenkomst is tussen homeopathie en vaccinatie maakt de positie van antroposofen in de huidige mazelenepidemie des te pikanter. Want antroposofen omarmen doorgaans homeopathie en wijzen vaccinatie niet zelden af.

Indringers

Dat is bizar. Waar homeopathie een totem van onwetenschappelijkheid is, vormt het vaccin een toppunt van verlichting en beschaving. Het is beschaafd omdat je onnodig lijden voorkomt. Het is verlicht omdat er een rationele redenering achter zit: door het lichaam alvast te laten wennen aan een indringer, is het voorbereid wanneer die indringers op volle sterkte aan de deur kloppen.

Toch zijn er in Nederland twee groepen die de inenting tegen mazelen afwijzen: bevindelijk gereformeerden en antroposofen. Het is van beide groepen ietwat achterlijk, maar toch stoort het me bij de antroposofen meer.

Speciale categorie

Christenen plaatsen zichzelf buiten de rationele orde. Zij zeggen: misschien hebben jullie wel gelijk, maar wij behoren tot een speciale categorie. Onze God heeft tot ons gezegd dat het goed is om soms ziek te zijn en dat het verboden is om ons middels een vaccin daartegen te beschermen.

Ik denk dat ook wanneer je gelovig bent, deze redenering niet klopt (en ik weet een beetje waar ik het over heb, want ik kom voort uit die gereformeerde wereld). Daarvoor kan ik allerlei argumenten geven, in de categorie ‘de mens heeft als kind van God het vaccin uitgevonden en God zag dat het goed was’, maar dat ga ik niet doen. Mede omdat het onbegonnen werk is.

Antroposofen echter doen alsof ze rationeel en zelfs wijs zijn (vandaar dat ‘sofen’ in hun naam). Daarom zijn antroposofen die het mazelenvaccin weigeren erger dan bevindelijk gereformeerden die datzelfde doen.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.