Simon Rozendaal

Moeten we bang zijn dat het ebolavirus Europa bereikt?

Door Simon Rozendaal - 01 augustus 2014

Een uitbraak van ebola is altijd nieuws: de ziekte is gruwelijk en relatief jong. Maar juist doordat ebola zo agressief is, is de kans dat we er in Europa last van krijgen relatief klein.

Bij elke uitbraak van ebola, wordt er veel over de ziekte geschreven. Dat is raar. Waarom krijgt een ziekte die wereldwijd niet eens duizend mensen doodt meer aandacht dan hepatitis of tbc?

Dat zal deels zijn omdat het een gruwelijke ziekte is: het virus doodt 50 tot 90 procent van de mensen die eraan worden blootgesteld en doet dat niet zachtzinnig – het bloed sijpelt uit alle lichaamsopeningen.

Ook bestaan er geen medicijnen en vaccins tegen ebola, al wordt daar gelukkig aan gewerkt. Daarnaast is ebola een relatief nieuwe ziekte en nieuw is automatisch nieuws.

Afrika

Verder zijn we bang dat de ziekte vanuit tropisch Afrika onze kanten op komt. Dat is niet racistisch, zoals een columniste in de Volkskrant vrijdagochtend suggereerde. Ook in elk West-Afrikaans dorp zijn ze als de dood dat ebola bij hen aanklopt.

De kans dat het virus buiten Afrika komt, is miniem. De symptomen zijn zo sterk (bloeden, braken, diarree) dat de meeste patiënten helemaal geen zin hebben om te reizen, en zo zichtbaar dat zelfs al zouden ze dat willen, ze uit elk transportmiddel worden geweerd.

Gemeen

Dat kan veranderen, zo blijkt uit de evolutie van ziekteverwekkers. Het virus is pas enkele decennia geleden overgestapt van vleermuizen naar mensapen en mensen. Veel ziekteverwekkers zijn aanvankelijk erg gemeen (toen syfilis net vanuit Zuid-Amerika in Europa kwam, doodde de bacterie ook bijna al zijn slachtoffers) maar worden later milder.

Dat is logisch: voor een virus of een bacterie is het helemaal niet verstandig wanneer zijn onvrijwillige gastheer ogenblikkelijk sterft. Wat dat betreft heeft het griepvirus het beter begrepen.

Vriendelijker

Dat laat zijn slachtoffers doorgaans in leven maar laat ze een week lang hoestend en proestend en virussenverspreidend rondstrompelen. Niettemin doodt het griepvirus elk jaar op zijn minst duizend maal zoveel mensen als ebola.

Pas wanneer het ebolavirus vriendelijker wordt, moeten we ons echt zorgen gaan maken.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.