nederland

Johan Cruijff overleden op 68-jarige leeftijd

Door Thomas Borst - 24 maart 2016

Johan Cruijff is overleden. De voormalig voetballer en voetbalcoach is 68 jaar geworden. Cruijff leed aan longkanker, dat vorig jaar in oktober bij hem werd geconstateerd.

‘Met verdriet moeten wij mededelen dat Johan Cruijff (68), omringd door zijn familie en na een felle strijd tegen kanker, op 24 maart in Barcelona is overleden,’ is te lezen op zijn website.

In februari van dit jaar was hij nog optimistisch over zijn herstel. ‘Ik heb het gevoel dat ik met 2-0 voorsta in de eerste helft van een wedstrijd die nog niet is afgelopen. Ik weet zeker dat ik uiteindelijk zal winnen,’ zei de voormalig nummer 14 toen in een verklaring.

Cruijff stond bij velen bekend als de beste voetballer die Nederland ooit heeft voortgebracht. Hij speelde onder meer bij Ajax, FC Barcelona, Levante en Feyenoord.

De voetballegende speelde 48 interlands voor het Nederlands Elftal, waarin hij 33 keer scoorde. In 1974 haalde hij de WK-finale. Als coach was hij onder meer actief voor Ajax en FC Barcelona.

Jeugd

Cruijff werd op 25 april 1947 geboren in de Amsterdamse buurt Betondorp – dichtbij stadion De Meer waar Ajax speelde. Op de Amsterdamse straat heeft hij vaak gevoetbald met zijn oudere broer, met wie hij later ook in de Ajax-jeugd speelde.

Op zesjarige leeftijd trainde Cruijff voor het eerst met de Ajax-jeugdopleiding mee. Tijdens de training maakte hij indruk en op tienjarige leeftijd kon hij officieel lid worden van Ajax.

Lees ook
Johan Cruijff: Ongrijpbare voetbalheld

Hij doorliep de gehele jeugdopleiding en op 15 november 1964 maakte Cruijff zijn debuut voor het eerste elftal van de Amsterdammers in de wedstrijd tegen GVAV. Hij was toen zeventien jaar en liet direct van zich spreken met een doelpunt.

Het voetbaltalent droop van Cruijff af. Hij was gezegend met een befaamde techniek en atletisch vermogen. Ook zijn snelheid en tactisch inzicht waren van uitzonderlijk niveau.

Basisplaats

Onder Ajax-trainer Rinus Michels veroverde Cruijff na verloop van tijd een basisplaats in het eerste van de Amsterdammers. Het publiek op de tribunes van De Meer zag hoe het talent zijn ploeg op sleeptouw nam en prijs na prijs binnenhaalde.

1982-04-04 12:00:00 NLD-820404-AMSTERDAM: Actie opname van Johan Cruijff tijdens de eredivisie wedstrijd Ajax-NEC (5-0). ANPFOTO COR MULDER
Johan Cruijff tijdens een wedstrijd in De Meer tussen Ajax en NEC – Foto: ANP

Michels was in eerste instantie van mening dat zijn pupil fysiek niet sterk genoeg was voor een basisplaats, maar Cruijff wist dat te compenseren met tactisch vernuft en snelheid.

Reacties uit de voetbalwereld:
‘Veel meer dan alleen een voetballer’

Aan de hand van Cruijff groeide Ajax uit tot een van de beste teams van de wereld. De Amsterdammers sleepten landstitel na landstitel binnen. Cruijff dicteerde het spel en stal de harten van de supporters in De Meer met fabuleuze passeerbewegingen.

Ajax won de Europa Cup l in 1971, 1972 en 1973. In 1972 haalde Cruijff met zijn elftal ook de Wereldbeker binnen. Het jaar daarvoor werd hij gekroond tot Europees voetballer van het jaar, net als in 1973 en 1974.

WK-finale

Nadat hij met Ajax alles gewonnen had wat er te wonnen viel, vertrok Het Orakel van Betondorp in 1973 naar FC Barcelona. In het blauw-rood van de Catalanen was zijn honger naar prijzen niet gestild.

Cruijff leidde Barça in zijn eerste jaar naar het eerste kampioenschap in veertien jaar. In de straten van Barcelona ging hij sindsdien door het leven als El Salvador (De Verlosser).

Een jaar later dirigeerde hij als aanvoerder het Nederlands Elftal naar de finale van het WK. Al na een minuut kreeg Oranje een strafschop na een onnavolgbare dribbel van Cruijff. De aanvaller kon echter niet voorkomen dat gastland West-Duitsland er dat jaar met de wereldtitel vandoor ging.

1987-01-01 00:00:00 (1987) Portret van Johan Cruijff. ANP PHOTO
Portret van Cruijff in 1968 – Foto: ANP

Cruijff was als speler later nog actief voor Los Angeles Aztecs, Washington Diplomats, Levante en Feyenoord. In 1984 hing hij zijn voetbalschoenen aan de wilgen.

Na zijn actieve carrière als voetballer ging Cruijff verder als trainer en kon hij zijn prijzenkast opnieuw verbouwen. Met FC Barcelona werd hij onder meer vier keer kampioen en won hij de Europa Cup l in 1989. Dit is slechts een kleine greep uit het aantal titels dat hij binnensleepte als coach.

Persoonlijkheid

Ook buiten de lijnen viel Cruijff op, en dan vooral door zijn uitspraken. ‘Als je niet ken winnen, moet je zorgen dat je niet verliest,’ was een van zijn voetbalwijsheden.’Ieder nadeel heb z’n voordeel,’ is wellicht het bekendste inzicht van de Amsterdammer.

Toen hij gestopt was als trainer, richtte Cruijff de Johan Cruijff Foundation op. Met deze organisatie ondersteunde hij sportprojecten voor gehandicapte kinderen. Ook legde hij in verschillende Nederlandse steden trapveldjes aan voor jonge voetballers.

Vorig jaar in oktober werd er longkanker geconstateerd bij Cruijff. Hij was zelf nog optimistisch over zijn herstel en bleef de activiteiten voor zijn stichting lang voortzetten.

Op 24 maart 2016 moest Cruijff de strijd tegen de ziekte dan toch opgeven. In Barcelona, de stad waar hij zo veel won, verloor hij zijn laatste wedstrijd.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.