nederland

300 miljoen extra voor Defensie: einde aan ‘pang-pang’ tijdperk?

Door Jelmer Kos - 22 september 2016

In de nieuwe Rijksbegroting heeft het kabinet het ministerie van Defensie van 300 miljoen euro extra voorzien. Dat lijkt een fors bedrag, maar het is de vraag of het genoeg is om de chronische problemen binnen het leger op te lossen.

Tweederde van het bedrag,  zo’n 200 miljoen, zal daadwerkelijk worden ingezet om de zogeheten ‘basisgereedheid’ op orde te brengen. Volgens minister van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert (VVD) moet dat met dat bedrag zeker lukken. ‘Het zal logischerwijs enige tijd duren voordat de maatregelen ook daadwerkelijk voelbaar zijn. Maar, we komen nu op een punt waar we langzamerhand de positieve effecten van het extra geld gaan zien,’ aldus de minister.

NED-Prinsjesdag-1_preview-1200x800Lees ook over de Defensielobby: 7 succesvolle lobby’s tussen de regels van de Troonrede

Verbeteren van de invulling van leger

De 200 miljoen euro zal worden gebruikt om de uitrusting van militairen te verbeteren en het aantal legeroefeningen uit te breiden. Ook wordt geïnvesteerd in brandstof, oefenmunitie en de inlichtingencapaciteit.

Zo wordt na het in werking treden van de nieuwe wet op inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv) 20 miljoen euro vrijgemaakt voor het uitbreiden van de veiligheidsdiensten. Ook moet de invulling van eenheden binnen het leger worden verbeterd. Een deel van de 200 miljoen gaat om die reden naar nieuwe opleidingen.

Einde pang-pang tijdperk?

Met de investering in oefenmunitie hoopt het leger het ‘pang-pang’ tijdperk af te sluiten. Defensie kwam een jaar geleden desastreus in het nieuws; in een vertrouwelijke mail van de defensietop stond dat veel schietoefeningen als gevolg van bezuinigingen werden afgeblazen en dat bij oefeningen die wel doorgang vonden, militairen hun schoten dienden te imiteren door ‘pang-pang’ te roepen.

De situatie binnen Defensie is dermate ernstig dat minister Hennis afgelopen mei zelfs zei dat ‘inzetbaarheidsdoelstelling één niet meer volledig haalbaar is’. Daarmee gaf ze toe dat het leger niet meer in staat is om het eigen grondgebied te beschermen tegen een mogelijke vijand.

‘Niet genoeg om chronische tekorten te dichten’

Maar de investering van het kabinet is volgens defensievakbond AFMP zeker niet genoeg om de chronische tekorten binnen Defensie te dichten. ‘De uitrusting van militairen is ver onder de maat en er is op tal van plaatsen een chronisch gebrek aan personeel (bijv. geneeskundig en technisch personeel),’ stelt de AFMP in een reactie. ‘Alweer is Defensie en haar personeel – anders dan wordt voorgesteld – geen winnaar van deze Rijksbegroting.’

Het dreigingsniveau is daarnaast de afgelopen jaren aanzienlijk toegenomen. Daardoor wordt zowel in binnen- als buitenland vaker een beroep op Defensie gedaan. Volgens de defensievakbond is dan ook veel meer geld nodig om de veiligheid van Nederland te kunnen blijven waarborgen.

‘Druppel op een gloeiende plaat’

‘Deze 197 miljoen euro is slechts een druppel op een gloeiende plaat,’ zegt AFMP-voorzitter Anne-Marie Snels in een reactie aan elsevier.nl. ‘De uitloop bij Defensie is groot, de aanwas klein. Frustratie is hoog onder de militairen. Ik eis dat militairen goed opgeleid aan nieuwe missies kunnen beginnen. Met het huidige budget is dit niet haalbaar.’

De AFMP wijst ook op de afspraak tussen NAVO-leden om minimaal 2 procent van het Bruto Binnenlands Product (BBP) te besteden aan Defensie. Nederland voldoet daar niet aan: ook met de extra 300 miljoen in 2017 wordt het beoogde percentage niet gehaald. Nederland blijft steken op 1,17 procent van het BBP.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.