nederland

Onderzoek naar smeergeldcampagne Raad van Europa

Door Jelte Wiersma - 26 april 2017

De Raad van Europa stelt een onderzoek in naar een smeergeldcampagne door Azerbeidzjan waarbij leden van de Assemblee van de Raad waarschijnlijk zijn omgekocht.

Dat heeft de Raad besloten op initiatief van Assembleelid en Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt (CDA) en zijn Duitse collega Frank Schwabe (SPD). Hoofdverdachte is de Spaanse voorzitter van de Assemblee, Pedro Agramunt. De Assemblee is deze week bijeen in het Franse Straatsburg.

Agramunt werd zo onder druk gezet dat hij de vergaderingen niet meer voorzit en zich heeft opgesloten in zijn kantoor. Hij had deze week nog een vergadering in een Straatsburgs hotel met andere verdachte Assembleeleden en werd daar toevallig betrapt.

Onder anderen Tweede Kamerlid en Assemblee-lid Tiny Kox (SP) liet Agramunt letterlijk naar adem happen. De Belgische politicus Alain Destexhe (MR) die ook wordt verdacht, vertrok voortijdig.

Politieke gevangenen

De affaire draait om de facto dictatuur Azerbeidzjan. Dat land had een oorlogskas van 30 miljoen euro om de Raad van Europa om te kopen, zo meldde Arif Mammadov, ex-diplomaat voor Azerbeidzjan. Het land wilde positieve rapporten van de Raad en de Assemblee, die de rechters voor het Europees Hof voor de Mensenrechten aanwijst, over de mensenrechten en democratie in het land. Omtzigt: ‘Dat land heeft overduidelijk politieke gevangenen – zelfs het Europees Hof voor de Rechten van de Mens erkent dat – maar de Assemblee heeft dat soort veroordelingen altijd tegen gehouden.’

Na vijf jaar van geruchten kwam de zaak in een stroomversnelling toen de Italiaan Luca Volontè, lid van de Assemblee, in december 2016 op televisie toegaf dat hij 2,39 miljoen euro had gekregen. Omtzigt: ‘Volontè heeft toegegeven meer dan 2 miljoen euro ontvangen te hebben van Azerbeidzjan via off shore bankrekeningen in belastingparadijzen. Ik sluit niet uit dat meer politici grote giften aangenomen hebben, want sommige stemmingen over bijvoorbeeld Azerbeidzjan hadden zeer bijzondere uitslagen. Het is van groot belang dat de onderste steen bovenkomt.’ De zaak loopt sinds denktank European Stability Initiative in 2012 een rapport publiceerde over zogenoemde kaviaardiplomatie door Azerbeidzjan.

Lees meer over deze affaire: gunstige rapporten door de Assemblee over de situatie in het gas- en olierijke Azerbeidzjan en positieve uitspraken van het Mensenrechtenhof over het land zijn schering en inslag >De Raad van Europa debatteert - Foto: AFP

Benaderde Azerbeidzjan meer leden?

Het Openbaar Ministerie (OM) in Milaan wil Volontè vervolgen, maar zijn claim op parlementaire onschendbaarheid werd toegewezen. Het Italiaanse OM heeft daar beroep tegen aangetekend. De zaak loopt nog. Mogelijk zijn meer Assembleeleden omgekocht. Volgens de Zweedse ex-minister van Justitie en Assembleelid Tobias Billström zijn in elk geval meer leden van de Assemblee benaderd door Azerbeidzjan.

Van de Raad van Europa (400 miljoen euro budget per jaar) – geen link met de EU – zijn 47 landen lid, waaronder Rusland, Turkije en Azerbeidzjan. Saillant detail: donderdag komt de Spaanse koning naar Straatsburg met in zijn kielzog zo’n 200 journalisten. Agramunt wilde de Koning graag ontmoeten maar dat lijkt inmiddels van de baan.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.