Noodhulp

Seksfeesten: miljoenen belastinggeld naar Oxfam

Door Matthijs van Schie - 28 februari 2018

Er zijn miljoenen aan Nederlands belastinggeld naar de Britse tak van Oxfam gegaan, die in 2010 seksfeesten met minderjarige prostituees hield in het door een aardbeving getroffen Haïti. Het CDA wil in debat met minister voor Ontwikkelingssamenwerking Sigrid Kaag (D66).

Bij de actie ‘Help slachtoffers aardbeving Haïti’, toen honderdduizenden Nederlanders een donatie overmaakten, kreeg Oxfam GB via de overheid en Nederlandse tak Oxfam Novib 8,3 miljoen euro aan Nederlands belastinggeld. Daarvan ging in 2010 en 2011 in totaal 6,8 miljoen euro naar noodhulp en 1,4 miljoen naar wederopbouw.

Oxfam Novib was al sinds 2011 op de hoogte

Dat antwoordt minister Kaag op Kamervragen die Bente Becker (VVD) stelde. Uit die antwoorden blijkt ook dat Oxfam Novib al in september 2011 op de hoogte was van het wangedrag op Haïti. Dat werd twee weken geleden al bevestigd door directeur Farah Karimi van Oxfam Nederland, die spijt heeft dat ze haar ‘grote mond’ niet heeft opengetrokken. CDA-Kamerlid Anne Kuik heeft op Twitter aangekondigd debat in debat te willen met minister Kaag.

In 2012 deelde Oxfam Novib een intern onderzoeksrapport met het ministerie van Buitenlandse Zaken en de Algemene Rekenkamer, waarin de ‘integriteitsschendingen’ van de Britse Oxfam-tak aan bod komen. De namen van de betrokken medewerkers zijn onleesbaar gemaakt ‘omwille van de privacy’. In het rapport staat dat diverse medewerkers zijn ontslagen. De Rekenkamer onderzocht het rapport en concludeerde dat er geen hulpgeld ‘oneigenlijk’ is gebruikt. Daarmee was de kous af.

Oud-medewerker opende beerput aan misstanden

Kaag geeft verder aan dat donateurs aan Oxfam in die periode zijn geïnformeerd over de misstanden op Haïti en de maatregelen die de hulporganisatie tegen de betrokken medewerkers heeft genomen. Toch kwam er tot drie weken geleden amper informatie naar buiten over de seksuele escapades van het personeel van de non-gouvernementele organisatie (ngo). Toen deed een oud-medewerker een boekje open over ‘orgies’ met aardbevingsslachtoffers, waar ook minderjarige prostituees bij waren betrokken.

Vervolgens kwam het ene na het andere schandaal bij hulporganisaties aan het licht. Medewerkers van onder meer de Verenigde Naties gaven noodhulp ‘in ruil voor seks’ met vrouwen en meisjes in Syrië, werd dinsdag bekend. Verder gaat het onder meer om kindermisbruik (Plan International,), bordeelbezoek (het Internationale Rode Kruis) en seksueel misbruik tussen medewerkers onderling (Save the Children, Artsen zonder Grenzen).

Waarom ook de hulpsector niet immuun is voor misbruik: lees de column van Arend Jan Boekestijn

Van alle organisaties ligt Oxfam het hevigst onder vuur. CEO Mark Goldring probeerde de ophef te bagatelliseren. ‘We hebben toch geen baby’s vermoord?’ zei hij vorige week. Een Belgische topman – die in Liberia en Tsjaad in de fout ging en tot 2014 bij diverse hulporganisaties kon blijven werken – gaf eerder ook al aan de ophef overdreven te vinden. In een poging zijn naam te zuiveren, komt Oxfam met een charmeoffensief: een ‘alomvattend’ wereldwijd onderzoek en een ‘actieplan’ moeten voor  cultuurverandering zorgen.

Kaag gaat subsidieregelingen voor ngo’s kritisch bekijken

Minister Kaag kondigt aan dat ze de subsidieregelingen voor ngo’s kritisch tegen het licht gaat houden en die ‘verder gaat aanscherpen’ wat betreft ‘integriteitseisen’. Haar uitgangspunt is een ‘zero tolerance beleid’ voor seksueel wangedrag.

Kaag gaat ervan uit dat alle hulporganisaties het ministerie gaan informeren over medewerkers die in de fout zijn gegaan. In maart gaat ze in gesprek met de Nederlandse hulp- en ontwikkelingsorganisaties. Dan komt Kaag ook met een rapport waarin staat wat het ministerie precies wist van de schandalen en wat het daarmee heeft gedaan.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.