Radicalisme

AIVD: extreem-links vaker gewelddadig dan extreem-rechts

Door Matthijs van Schie - 06 maart 2018

Bij links-extremisme is vaker sprake van geweld dan bij rechts-extremisme, schrijft de AIVD dinsdag. De inlichtingen- en veiligheidsdienst waarschuwt voor ‘steeds grimmiger’ wordende confrontaties tussen beide groepen.

‘De activiteiten van links-extremistische groeperingen kennen een grillig verloop met een wisselende intensiteit,’ schrijft de AIVD in haar jaarverslag. De dienst noemt als dieptepunt de rellen rond de G20-top in juli 2017 in Hamburg. Daar zorgden linkse radicalen voor geweld en vernielingen uit frustratie over het ‘neoliberalisme’ dat de dure bijeenkomst van wereldleiders zou symboliseren.

Volgens de AIVD zijn links-extremisten ‘vaak actief op meerdere terreinen, in wisselende samenstelling en opereren ze soms internationaal’. In Nederland noemt de veiligheidsdienst een website waarop ‘extremisten’ medewerkers van de Dienst Terugkeer en Vertrek – verantwoordelijk voor het uitzetten van afgewezen asielzoekers – wilden ‘ontmaskeren’. Ook de bekladding van huizen van PVV’ers in de aanloop naar de verkiezingen in maart vorig jaar en de bekladding van het huis van Thierry Baudet, lijsttrekker van Forum voor Democratie, komen aan bod. Voor die laatste actie was een groep verantwoordelijk die zich Radicaal Anarchistisch Feministisch Front noemt.

‘Links-extremisten definiëren extreem-rechts zeer ruim’

De ontwikkeling van extreem-links wordt grotendeels bepaald door ontwikkelingen bij extreem-rechts, schrijft de AIVD. ‘Daarbij moet worden aangetekend dat links-extremisten het begrip “extreem-rechts” zeer ruim nemen.’

Nikki Sterkenburg sprak vorig jaar met leden van het Identitair Verzet: hoe extreem zijn ze?

Als voorbeeld worden ‘demonstraties van (extreem-)rechts tegen asielzoekers’ genoemd, waar vaak met ‘veelal niet aangevraagde’ linkse tegendemonstraties op wordt gereageerd. Daar komen volgens de AIVD ook links-extremisten op af.

Voor de ‘rechts-extremistische scene’ zijn de standpunten tegen islam en immigratie de laatste jaren de belangrijkste drijfveren, aldus het jaarverslag. ‘Recenter is daarbij een anti-overheidssentiment ontstaan’, omdat ‘haar beleid de opkomst van de islam in Nederland’ mogelijk maakt, zo redeneren rechts-extremisten volgens de AIVD. Het streven naar het ‘zuiver houden van het blanke ras’ om ‘omvolking’ tegen te gaan, zou op de uiterste rechterflank aan populariteit winnen.

‘Extreem-rechts is bereid geweld te gebruiken, maar doet het amper’

Aan geweld maakt extreem-rechts in Nederland zich echter niet of nauwelijks schuldig, aldus het verslag. ‘Een beperkte groep in de rechts-extremistische scene is weliswaar bereid geweld te gebruiken, maar dit komt niet of nauwelijks tot uiting. Wel gaat men méér dan voorheen de confrontatie aan met “linkse” personen en groeperingen.’

De conclusie van de AIVD over die confrontaties stemt somber: ‘De confrontaties tussen links- en rechts-extremisten in eigen land worden steeds grimmiger. Of het nu gaat over het immigratiebeleid, de islam of Zwarte Piet.’

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.