Syrië

Ineens toch geen Nederlandse steun voor aanval Syrië

Door Fleur Verbeek - 15 april 2018

Nederland sprak toch geen steun uit voor de westerse vergeldingsactie tegen Syrië, want Den Haag beschikt niet over voldoende eigen informatie dat het Syrische regime achter een gifgasaanval op het rebellenbolwerk Douma zat.

‘Wat in de Nederlandse politieke geschiedenis heel belangrijk is, is dat je steun uitspreekt op het moment dat je ook eigen informatie hebt,’ zei minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken in het programma WNL op Zondag.

Hij noemde het zeer plausibel dat het regime van president Bashar al-Assad chemische wapens heeft ingezet. Assad heeft dat ook in het recente verleden gedaan, benadrukte de bewindsman. ‘Vandaar dat we nu ook begrip hebben voor deze actie.’ De raketaanvallen waren ook heel precies gericht op de ‘productiecapaciteit’ van chemische wapens, aldus Blok.

Aangedrongen op ‘compleet’ onderzoek

Hij wijst erop dat in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties is aangedrongen op een ‘compleet’ onderzoek, ook om vast te stellen wie er achter de gifgasaanval zat. Maar zo’n onderzoek is door Rusland, de verdediger van het Assad-regime, geblokkeerd. Daardoor is het niet mogelijk erachter te komen of het ‘alweer Assad’ was.

Blok bestempelt de situatie als een gesloten knoop: ‘Je mag de vraag niet stellen, dus je zult het antwoord niet krijgen.’ De huidige missie van de organisatie tegen chemische wapens (OPCW) onderzoekt alleen de inzet van gifgas. Zo wordt er volgens Blok een ‘rookgordijn’ opgeworpen. Want zonder antwoord op de vraag wie de schuldige is, kun je blijven zeggen dat je niet kunt reageren. Hij noemde de houding van de Russen heel cynisch.

Al met al heeft Nederland volgens Blok ‘moeite gehad’ met de gemeenschappelijke NAVO-verklaring waarin de volledige steun wordt uitgesproken voor de westerse vergeldingsactie tegen Syrië. Bij de verklaring liet Nederland daarom de kanttekening plaatsen ‘dat het moeite had in te stemmen’. ‘Omwille van de NAVO-solidariteit heeft het kabinet echter besloten uiteindelijk in te stemmen,’ laat Blok weten.

Oppositiepartijen waren tegen aanval

Het is een opvallende draai, want premier Mark Rutte sprak zaterdagochtend nog zijn steun uit voor de militaire actie. Een aantal oppositiepartijen was het daar niet mee eens, zo sprak SP-Kamerlid Sadet Karabulut van een roekeloos optreden. ‘Er wordt gegokt met de veiligheid van miljoenen mensen in een vuil geopolitiek spel waarvan niemand de gevolgen kan overzien.’

Bram van Ojik van GroenLinks reageerde gematigder. Volgens hem maakt de aanval duidelijk dat de inzet van chemische wapens niet onbestraft blijft, en hoopt hij dat de aanval eraan bijdraagt dat ‘oorlogsmisdaden tegen de eigen bevolking (…) in de toekomst achterwege blijven’. Hij plaatst vraagtekens bij de effectiviteit van zo’n eenmalige aanval: ‘Zolang een coherente politieke strategie ontbreekt, zal een geïsoleerde militaire respons de oplossing van het conflict in Syrië helaas niet dichterbij brengen.’

Ook de PvdA veroordeelt de ‘proportionele aanval tegen strategische doelen in Syrië’ niet, maar vraagt het kabinet wel zich te blijven inzetten voor een politieke oplossing’. PVV-leider Geert Wilders liet via Twitter weten dat hij denkt dat dit soort aanvallen Assad alleen maar versterken, en roept op tot een focus op de ‘veiligheid in eigen land’.

‘Grove schending van het oorlogsrecht’

VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff sprak gisteren nog harde woorden over de vermeende gifgasaanval van Assad. ‘Assads gruwelijke chemische aanvallen zijn een grove schending van het oorlogsrecht. Dat moet bestraft worden en dat doet het Westen nu ook,’ zei Dijkhoff.

Op 7 april meldingen deden diverse hulporganisaties in Douma melding van een gifgasaanval in het Syrische Douma. Die leidden in de nacht van afgelopen vrijdag op zaterdag tot westerse vergeldingsaanvallen.

Moskou en Damascus verklaarden dat de ‘terroristen’ in het nauw in Douma een propagandastunt uithaalden om het Westen tot militaire actie tegen Assad te bewegen. De gifgasaanval op burgers zou in scène zijn gezet door tegenstanders van het regime van Assad. De opstandelingen zouden zaterdag teleurgesteld zijn over de westerse aanvallen, ‘omdat Assad zaterdag nog steeds aan de macht is’.

Lees ook: IS maakt opmars in Damascus. Is de terreurgroep terug?

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.